# Marka Hakkına Tecavüz Nedir? > Marka hakkına tecavüz nedir, hangi fiiller tecavüz sayılır? SMK m.29 kapsamındaki fiiller, iktibas ve iltibas ayrımı, marka sahibinin talep edebilecekleri. - Canonical: https://www.webx.net.tr/tr/blog/marka-hakki-ihlali-nedir - Language: tr - Last updated: 2026-10-23 - Publisher: Webx Marka Patent ve Fikri Sınai Haklar Danışmanlık A.Ş. (https://www.webx.net.tr/) _Yukarıdaki sayfanın makine okunur kopyasıdır. Esas olan kanonik HTML sayfadır; ücret ve mevzuat bilgileri değişebilir — güncelleme tarihini dikkate alın._ --- Marka hakkına tecavüz, **tescilli bir markanın sahibinin izni olmaksızın kullanılmasıdır**. Hangi fiillerin tecavüz sayıldığı 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 29. maddesinde sayılmıştır. Kavramın iki temel sınırı vardır ve ikisini de bilmek gerekir: - Marka tescilli olmalıdır. Tecavüz hükümleri ve cezai koruma tescilli markalar içindir. - Kullanım, tescilin kapsamındaki mal ve hizmetlerde olmalıdır. İstisnası tanınmış markalardır. ## Tecavüz Sayılan Fiiller (SMK m.29) 1. **Markanın izinsiz kullanılması.** Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı SMK m.7'de belirtilen biçimlerde kullanmak. Bu, ürün üzerinde, ambalajda, tabelada, evrakta, reklamda ve internette kullanımı kapsar. 2. **Taklit etmek.** Markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanarak markayı taklit etmek. 3. **Taklit ürünlerle ticaret.** Markayı taklit ettiğini bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde, bu ürünleri satmak, dağıtmak, ticari amaçla elde bulundurmak, ithal ya da ihraç etmek, ticari amaçla kullanmak veya bu ürünlere ilişkin sözleşme yapmak üzere öneride bulunmak. 4. **Lisans haklarını izinsiz genişletmek veya devretmek.** Marka sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya üçüncü kişilere devretmek. Lisansın sınırlarının nasıl çizildiğini [Marka Lisans Sözleşmesi](https://www.webx.net.tr/tr/blog/marka-lisans-sozlesmesi-rehberi) yazısında bulabilirsiniz. ## İktibas ve İltibas: İki Farklı Tecavüz Biçimi ### İktibas: birebir kopyalama Markanın aynısının veya ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kullanılmasıdır. Tespiti görece kolaydır: iki işaret yan yana konduğunda fark ayırt edilemez. ### İltibas: karıştırılmaya yol açan benzerlik Birebir aynı olmayan ama tüketicide karıştırılma ihtimali doğuran kullanımdır. Burada değerlendirme, marka başvurularındaki benzerlik incelemesiyle aynı ölçütlere dayanır: görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik, baskın unsur, bütünsel izlenim ve mal/hizmet yakınlığı. Ölçütlerin ayrıntısını [Karıştırılma İhtimali Nedir?](https://www.webx.net.tr/tr/blog/karistirilma-ihtimali-benzer-marka) yazımızda açıkladık. Kanun gerçekleşmiş bir karışıklık aramaz, *ihtimal* yeterlidir. Karşı taraftan çoğu zaman duyduğumuz "Kimse bugüne kadar karıştırmadı" savunması bu yüzden tek başına sonuç doğurmaz. ## Tanınmış Markalarda Genişletilmiş Koruma Kural olarak koruma, tescilin kapsadığı mal ve hizmetlerle sınırlıdır. Tanınmış markalarda ise bu sınır aşılabilir: markanın tanınmışlığından haksız yarar sağlanması, itibarının zedelenmesi veya ayırt edici karakterinin zayıflatılması söz konusuysa, farklı mal ve hizmetlerdeki kullanım da müdahale konusu olabilir. Tanınmışlığın nasıl kazanıldığı ve ispatlandığı ayrı bir konudur: [Tanınmış Marka Nedir?](https://www.webx.net.tr/tr/blog/taninmis-marka-nedir-nasil-olunur) ## Ne Tecavüz Sayılmaz? Her benzer kullanım tecavüz değildir. Sınırların bilinmesi, hem gereksiz ihtilafı hem de yanlış güveni önler: - **Kapsam dışı kullanım.** Markanız yalnızca 25. sınıfta tescilliyse, ilişkisiz bir sektördeki aynı adlı kullanım kural olarak tecavüz oluşturmaz. - **Dürüst kullanım.** Kişinin kendi adını veya adresini kullanması, ürünün türü, kalitesi, amacı hakkında bilgi vermesi ya da özellikle yedek parça ve aksesuarda ürünün kullanım amacını göstermek için markaya atıf yapması, dürüstlük kuralına uygun olduğu sürece engellenemez. - **Hakkın tükenmesi.** Marka sahibi tarafından veya onun izniyle Türkiye'de piyasaya sürülmüş ürünlerin yeniden satışı, kural olarak engellenemez. - **Önceki hak sahibinin kullanımı.** Sizden önce doğmuş bir hakka dayanan kullanım. ## Kullanım İspatı Def'i: Karşı Tarafın En Güçlü Savunması Tecavüz iddiasında bulunan marka sahibinin bilmesi gereken bir husus var: davalı, SMK m.19'daki kullanım ispatı hükmünü **def'i olarak** ileri sürebilir (SMK m.29/2). Yani markanız beş yıldan uzun süredir tescilliyse, karşı taraf sizden markanızı ilgili mal ve hizmetlerde ciddi biçimde kullandığınızı ispat etmenizi isteyebilir. İspatlayamazsanız talebiniz reddedilebilir. Pratik sonuç: markanızı kullanıyor olmak yalnızca iptalden korunmak için değil, **haklarınızı ileri sürebilmek için de** gereklidir. Kapsamı: [Marka Kullanım Zorunluluğu: 5 Yıl Kuralı](https://www.webx.net.tr/tr/blog/marka-kullanim-zorunlulugu-5-yil-kurali). ## Marka Sahibinin Talep Edebilecekleri | Talep | Ne sağlar? | | --- | --- | | Tecavüzün durdurulması ve önlenmesi | Kullanımın sona erdirilmesi | | Tecavüzün giderilmesi | Taklit ürün, ambalaj ve üretim araçlarına el konulması, imhası | | Maddi tazminat | Uğranılan zararın karşılanması | | Manevi tazminat | Marka itibarının zedelenmesi | | İhtiyati tedbir | Yargılama beklenmeden satışın durdurulması | | Kararın ilanı | Piyasadaki yanlış algının giderilmesi | Görevli mahkeme Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'dir. Sürecin işleyişi için: [Marka Davası Nasıl Açılır?](https://www.webx.net.tr/tr/blog/marka-davasi-nasil-acilir) ## Tecavüz Aynı Zamanda Suçtur Marka hakkına tecavüz, hukuk davasının yanında cezai sorumluluk da doğurur. SMK m.30 uyarınca tescilli marka hakkına iktibas veya iltibas suretiyle tecavüz ederek mal üreten, satan, ithal veya ihraç eden kişi hakkında hapis ve adli para cezası öngörülmüştür. Suç şikâyete bağlıdır ve markanın Türkiye'de tescilli olması şarttır. Ceza boyutunu (suçun unsurları, şikâyet süresi, arama ve el koyma) ayrı bir yazıda ele aldık: [Marka Hakkına Tecavüz Suçu ve Cezaları](https://www.webx.net.tr/tr/blog/marka-hakkina-tecavuz-sucu-ve-cezasi). ## İhlali Fark Ettiğinizde İlk Hamleler Atılacak adımların sırası ve her adımda gereken belgeler için: [Markamı Başkası Kullanıyor, Ne Yapmalıyım?](https://www.webx.net.tr/tr/blog/markami-baskasi-kullaniyor-ne-yapmaliyim) İhlalleri erken fark etmenin yolu ise izlemedir. Bültenin ve piyasanın düzenli takibi, hem benzer başvuruları tescil edilmeden durdurmayı hem de fiilî kullanımları erken yakalamayı sağlar: [marka izleme](https://www.webx.net.tr/tr/hizmetler/marka-izleme). Tescil yoksa tecavüz hükümlerine dayanmak da mümkün olmaz; işe oradan başlamak gerekir. [Marka tescil](https://www.webx.net.tr/tr/hizmetler/marka-tescil) başvurusunu sizin adınıza biz yürütebiliriz. ## Sık Sorulan Sorular ### Marka hakkına tecavüz nedir? Marka hakkına tecavüz, tescilli bir markanın sahibinin izni olmaksızın SMK m.7'de sayılan biçimlerde kullanılmasıdır; ürün, ambalaj, tabela, evrak, reklam ve internetteki kullanım bu kapsamdadır. Markayı taklit etmek, taklit olduğunu bildiği veya bilmesi gerektiği ürünleri satmak, ithal veya ihraç etmek, ticari amaçla bulundurmak ve lisans haklarını izinsiz genişletmek ya da devretmek de tecavüz sayılır (SMK m.29). ### Birebir aynı olmayan kullanım da tecavüz sayılır mı? Evet, birebir aynı olmayan kullanım da tecavüz sayılabilir. Kanun yalnızca aynılığı (iktibas) değil, ilişkilendirme ihtimali dahil karıştırılma ihtimali doğuran benzerliği (iltibas) de kapsar (SMK m.7/2-b); gerçekleşmiş bir karışıklık aranmaz, ihtimal yeterlidir. Tanınmış markalarda haksız yarar, itibara zarar veya ayırt edici karakterin zedelenmesi söz konusuysa farklı mal ve hizmetlerdeki kullanım da tecavüz oluşturabilir (SMK m.7/2-c). ### Tescilsiz markam için tecavüz iddiasında bulunabilir miyim? Hayır, SMK'daki tecavüz hükümleri ve cezai koruma yalnız tescilli markalar içindir (SMK m.7/1, m.30/5). Tescilsiz kullanımda karıştırılmaya yol açan önlemler Türk Ticaret Kanunu'na göre haksız rekabettir (TTK m.55/1-a-4); dava öğrenmeden itibaren 1 yıl, her hâlde 3 yıl içinde açılır (TTK m.60) ve kasıtlı fiiller şikâyet üzerine cezalandırılabilir (TTK m.62). İspat yükü ağırdır; kalıcı çözüm tescildir. ### Karşı taraf "ben markamı beş yıldır kullanıyorum" derse ne olur? Karşı tarafın yıllardır kullanması, sizin hakkınızdan önce doğmuş bir hakka dayanmıyorsa tek başına tecavüzü ortadan kaldırmaz. Ancak davalı, SMK m.19/2'deki kullanım ispatı hükmünü def'i olarak ileri sürebilir (SMK m.29/2): markanız beş yıldan uzun süredir tescilliyse, dava tarihinden önceki beş yılda markanızı ciddi biçimde kullandığınızı ispatlamanız istenebilir. İspatlayamazsanız talebiniz reddedilebilir. ### Marka sahibi neler talep edebilir? Marka sahibi tecavüzün tespitini, durdurulmasını ve önlenmesini, giderilmesini, taklit ürünlere ve üretim araçlarına el konulmasını ve imhasını, maddi ve manevi tazminatı ve kararın ilanını talep edebilir (SMK m.149). Yargılama sürerken ihtiyati tedbirle satış durdurulabilir (SMK m.159). Maddi tazminat, hak sahibinin seçimine göre muhtemel gelir, tecavüz edenin net kazancı veya lisans bedeli üzerinden hesaplanır (SMK m.151). ### İhlalleri önceden nasıl fark ederim? İhlalleri erken fark etmenin yolu düzenli izlemedir. Resmî Marka Bülteni'nin takibi, benzer başvuruları yayımdan itibaren iki aylık itiraz süresi içinde durdurmayı sağlar; Bülten Kurumun belirlediği tarihlerde ayda birkaç kez yayımlanır ve kimseye ayrıca bildirim yapılmaz. Piyasa, pazaryeri ve çevrimiçi platform takibi ise fiilî kullanımları erken tespit eder. Webx'in marka izleme hizmeti Bülten takibini sizin adınıza yürütür. ## Related Resources - [Hukuki Koruma](https://www.webx.net.tr/tr/hizmetler/hukuki-koruma): Marka yayınına itiraz, red kararlarına itiraz, karşı görüş ve marka ihlali durumlarında sunulan vekil ve avukat desteğini açıklar. - [Marka İzleme](https://www.webx.net.tr/tr/hizmetler/marka-izleme): Resmî Marka Bülteni’nde yayımlanan benzer başvuruların izlenmesini ve itiraz süresi dolmadan bildirilmesini anlatır. - [Marka Hakkına Tecavüz Suçu ve Cezaları](https://www.webx.net.tr/tr/blog/marka-hakkina-tecavuz-sucu-ve-cezasi): Marka hakkına tecavüz cezası: SMK m.30'a göre 1–3 yıl hapis ve 20.000 güne kadar adli para cezası. Tescil ve şikâyet şartı, 6 aylık süre, uzlaştırma. - [Markamı Başkası Kullanıyor, Ne Yapmalıyım?](https://www.webx.net.tr/tr/blog/markami-baskasi-kullaniyor-ne-yapmaliyim): Markanız izinsiz kullanılıyorsa delil tespitinden ihtarnameye, platform şikâyetinden dava ve ceza yoluna kadar izlenecek adımları sırasıyla açıklıyoruz. - [Marka Davası Nasıl Açılır? Hakkınızı Mahkemede Korumak](https://www.webx.net.tr/tr/blog/marka-davasi-nasil-acilir): Marka davası nasıl açılır? Dava türleri, görevli ve yetkili mahkeme (SMK m.156), dava öncesi delil, ihtiyati tedbir, arabuluculuk ve dava sürecinin adımları. - [Karıştırılma İhtimali Nedir? Benzer Marka Değerlendirmesi](https://www.webx.net.tr/tr/blog/karistirilma-ihtimali-benzer-marka): Karıştırılma ihtimali nedir, nasıl değerlendirilir? SMK m.6/1 ile m.5/1-ç farkı, görsel-işitsel-kavramsal benzerlik, baskın unsur, mal-hizmet ve dikkat düzeyi. - [Pazaryerinde Taklit Ürün Şikâyeti İçin Marka Sahibi Nasıl Hazırlanmalı?](https://www.webx.net.tr/tr/blog/pazaryerinde-taklit-urun-sikayeti): Pazaryerinde taklit ürün şikâyeti: 6563 sayılı Kanun ve Yönetmelikteki 48 saatlik kaldırma usulü, şikâyet dosyası, satıcı itirazı ve sonraki hukuki adımlar. - [Kullanılmayan Marka İçin İptal Talebi: TÜRKPATENT Başvurusu Adım Adım](https://www.webx.net.tr/tr/blog/kullanmama-nedeniyle-marka-iptal-talebi): Kullanmama nedeniyle iptal talebi nasıl yapılır: beş yıl hesabı, talep formu, 2026 iptal ücreti ve emanet, marka sahibinin cevap süresi, karar ve itiraz yolu.