# Marka Lisansı Alan Şirket Nelere Dikkat Etmeli? > Lisans almadan önce markanın sicil karnesi, münhasırlık, sicil kaydı, verenin yenileme taahhüdü ve çıkış senaryoları: lisans alan şirketin kontrol listesi. - Canonical: https://www.webx.net.tr/tr/blog/marka-lisansi-alan-sirket-nelere-dikkat-etmeli - Language: tr - Last updated: 2026-10-13 - Publisher: Webx Marka Patent ve Fikri Sınai Haklar Danışmanlık A.Ş. (https://www.webx.net.tr/) _Yukarıdaki sayfanın makine okunur kopyasıdır. Esas olan kanonik HTML sayfadır; ücret ve mevzuat bilgileri değişebilir — güncelleme tarihini dikkate alın._ --- Lisans alan şirketin durumu tek cümleyle özetlenebilir: **başkasının markası üzerine kendi paranızla iş kuruyorsunuz.** Bu yüzden dikkat listeniz beş başlıkta toplanır: imzadan önce **markanın sicil karnesini doğrulamak**, aldığınız hakkın **münhasırlık derecesini netleştirmek**, lisansı **sicile kaydettirmek**, verenin **taahhütlerini yazılı almak** (yenileme, geçerlilik, savunma) ve **çıkış senaryolarını** girerken planlamak. Kısaca: - Bedel konuşmadan önce sicil: marka **gerçekten tescilli mi**, kapsamı işinize yetiyor mu, üzerinde yük veya dava var mı? - Sözleşme sessizse lisansınız **inhisari değildir** — yarın rakibiniz de aynı lisansı alabilir. - Sicile kaydedilmeyen lisans, iyiniyetli üçüncü kişilere karşı **ileri sürülemez**; marka satılırsa açıkta kalabilirsiniz. - Markanın yenilenmesi ve savunulması verenin elindedir; bunları **taahhüde** bağlamazsanız yatırımınız başkasının özenine emanettir. - Fesih ve süre sonu için **stok, yatırım ve geçiş** hükümleri girerken yazılmalıdır. Sözleşmenin genel yapısını [Marka Lisans Sözleşmesi](https://www.webx.net.tr/tr/blog/marka-lisans-sozlesmesi-rehberi) rehberinde, verenin bakış açısını [veren şirketin rehberinde](https://www.webx.net.tr/tr/blog/marka-lisansi-veren-sirket-nelere-dikkat-etmeli) anlattık; lisans ile franchise arasında karar aşamasındaysanız [karşılaştırma yazısından](https://www.webx.net.tr/tr/blog/marka-lisansi-ile-franchise-arasindaki-fark) başlayın. ## İmzadan Önce: Markanın Sicil Karnesini Çekin Lisans pazarlığının ilk adımı bedel değil, doğrulamadır. Marka numarası üzerinden sicil kaydını inceleyin — [sorgulamanın nasıl yapıldığını](https://www.webx.net.tr/tr/blog/marka-sorgulama-nasil-yapilir) ayrıca anlattık — ve şu soruların hepsine cevap alın: 1. **Marka tescilli mi, yoksa başvuru aşamasında mı?** Başvuru reddedilebilir; tescilsiz işarete ödenen lisans bedeli, konusu doğmamış bir sözleşmenin bedelidir. 2. **Kapsam işinize uyuyor mu?** Sizin ürettiğiniz ürün veya sunduğunuz hizmet, tescilin sınıf listesinde yer almıyorsa aldığınız izin sizi korumaz. 3. **Koruma süresi ne zaman doluyor?** Süresi yaklaşan markada yenileme taahhüdü kritik hâle gelir. 4. **Üzerinde ne var?** Rehin, haciz, ihtiyati tedbir, kayıtlı başka lisanslar — hepsi sizin kullanımınızın çerçevesini etkiler. 5. **Derdest dava var mı?** Marka aleyhine açılmış hükümsüzlük veya iptal davası, lisansın konusunu ortadan kaldırabilir. 6. **Kullanım riski var mı?** Beş yıldır kullanılmayan marka [iptal talebine açıktır](https://www.webx.net.tr/tr/blog/marka-kullanim-zorunlulugu-5-yil-kurali); ironik biçimde sizin kullanımınız markayı kurtarır ama iptal süreci başlamışsa geç kalınmış olabilir. 7. **Karşınızdaki gerçekten sahip mi?** Sicildeki sahip ile sözleşmeyi imzalayan aynı kişi/şirket olmalı; unvan değişmiş veya devir alınmış ama sicile işlenmemişse önce o kayıtlar düzeltilmelidir. ## Münhasırlık: Tam Olarak Ne Satın Alıyorsunuz? Kanuni varsayım alan tarafın aleyhinedir: **aksi kararlaştırılmadıkça lisans inhisari değildir**. Sözleşmede münhasırlık maddesi yoksa, veren yarın rakibinize de aynı lisansı verebilir ve markayı kendisi de kullanmaya devam edebilir — hukuken itiraz edemezsiniz. Pazarlama planınız "bu markanın bölgedeki tek temsilcisi" olmak üzerine kuruluysa, üç şeyi açıkça yazdırın: lisansın inhisari olduğunu, verenin kendi kullanımının kapsamını (devam edecekse sınırlarını) ve münhasırlığın coğrafi/kanal bazlı çerçevesini. İnternet satışlarının bölge tanımına nasıl oturduğu da bu maddede çözülmelidir. ## Sicil Kaydı: Alan Tarafın Hayat Sigortası Kayıt konusunda tarafların menfaati asimetriktir: veren için düzen, alan için *varlık* meselesidir. Sicile kaydedilmeyen lisans iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez; marka devredilir, rehnedilir veya üzerine yeni haklar kurulursa, kayıtsız lisansınız o kişilere karşı görünmezdir. Kayıtlı lisans ise markayı devralan yeni sahibe karşı da ileri sürülebilir. Pratik kural: kayıt talebini pazarlık konusu yapmayın, **ön şart** yapın — bedelin ilk taksitini sicil kaydının tamamlanmasına bağlamak meşru ve yaygın bir kurgudur. 2026 tarifesinde kayıt ücreti 9.870 TL'dir; kimin ödeyeceği sözleşmeye yazılır. ## Sözleşmede Alan Tarafın Yedi Koruma Maddesi 1. **Sahiplik ve geçerlilik garantisi.** Veren; markanın sahibi olduğunu, üçüncü kişi haklarıyla çatışma bilmediğini ve sicilin temiz olduğunu beyan ve garanti etmelidir. 2. **Yenileme taahhüdü.** Koruma süresi lisans süresi içinde doluyorsa, verenin markayı süresinde yenileme yükümlülüğü ve yenilememenin yaptırımı yazılmalıdır. 3. **Savunma yükümlülüğü.** Üçüncü kişi tecavüzlerinde verenin harekete geçme yükümlülüğü, sizin bildirim ve (inhisari lisansta) dava yetkiniz, masraf paylaşımı düzenlenmelidir. 4. **Hükümsüzlük/iptal senaryosu.** Marka hükümsüz kılınır veya iptal edilirse bedel iadesi ve sorumluluk açıkça yazılmalıdır; kanuni rejim uygulanmış sözleşmeleri kural olarak geriye dönük etkilemez ve iade ancak hakkaniyet ölçüsünde tartışılır — belirsizliği sözleşme kapatır. 5. **Devir hâlinde devamlılık.** Veren markayı satarsa lisansın devralana yüklenmesi (sözleşmenin devri veya aynı şartlarla yeni sözleşme) güvenceye bağlanmalıdır. 6. **Kapsam ve uzatma opsiyonları.** İş büyürse yeni ürün gruplarına veya bölgelere genişleme hakkını bugünden, şartlarıyla birlikte yazdırın; pazarlığı güçlüyken yapın. 7. **Çıkış hükümleri.** Süre sonu ve fesihte stok tasfiye süresi, yarı mamul ve ambalajın akıbeti, geçiş dönemi ve yatırım amortismanı düzenlenmelidir. ## Bedel Kurgusunda Alanın Matematiği Royalty oranı kadar **matrahın tanımı** da önemlidir: brüt ciro mu, iadeler ve iskontolar düşülmüş net satış mı? Asgari lisans bedeli taahhüdü veriyorsanız, satışların beklentinin altında kaldığı senaryoda bu tutarı yine de ödeyeceğinizi bilerek imzalayın ve ilk yıllar için kademeli bir asgari isteyin. Bedelin para birimi, artış endeksi ve raporlama dönemleri net olmalı; verenin denetim hakkı karşısında sizin de hesap kesinleşme (itiraz süresi) mekanizmanız bulunmalıdır. ## Lisans Süresince: Uyum, Kanıt ve Dijital Varlıklar - **Kılavuza uyun, onayları belgeleyin.** Ambalaj ve reklam onaylarını yazılı alın; "sözlü onay verilmişti" savunması fesih tartışmasında işe yaramaz. - **Kullanım kanıtlarını çift taraflı arşivleyin.** Verene ilettiğiniz fatura ve görsel örneklerinin kopyası sizde de dursun; ihtilafta sizin de delil dosyanız olur. - **Dijital varlıkların sahibini baştan belirleyin.** Markalı alan adı, sosyal medya hesapları ve pazaryeri mağazaları kimin adına açılacak, fesihte kime teslim edilecek — bu satırlar yazılmazsa fesih günü en sert pazarlık burada yaşanır. - **Kendi markanızı ihmal etmeyin.** Lisanslı markanın gölgesinde kendi unvan ve markanızı da tescil edip yaşatın; lisans biterse piyasada adsız kalmayın. ## Alan Tarafın 5 Tipik Hatası 1. **Başvuru aşamasındaki işarete tam bedel ödemek.** Tescil şartına bağlı ödeme ve iade hükmü olmadan imzalanan sözleşme, reddedilen başvuruyla birlikte çöker. 2. **Münhasırlığı varsaymak.** Kanuni varsayım tersinedir; yazılmayan münhasırlık yoktur. 3. **Sicil kaydını verene emanet edip unutmak.** Kayıt sizin sigortanızdır; takibini kendi takviminize alın. 4. **Matrahsız royalty imzalamak.** "Cironun %5'i" ifadesi, ciro tanımlanmadıkça her yıl yeniden pazarlık demektir. 5. **Çıkışı hiç düşünmemek.** Tabelasından ambalajına markaya bağımlı büyüyen işletme, fesih gününde bir gecede kimliksiz kalabilir. ## Üç Gerçek Senaryo **Senaryo 1 — Kapsam tuzağı.** Bir gıda üreticisi, bilinen bir markanın lisansını alıp markalı atıştırmalık üretmeye başlar. Aylar sonra fark edilir ki tescil yalnız "hizmetler" sınıflarını kapsamaktadır; ürettiği ürün grubunda marka zaten korunmamaktadır. Ödenen bedelin karşılığında alınan izin, kâğıt üzerindedir. Ders: bedelden önce sınıf listesi, sınıf listesinden önce sicil. **Senaryo 2 — Varsayılan münhasırlık şoku.** Bölgesinde "tek yetkili" olduğuna inanan bir lisans alan, aynı ilde ikinci bir lisanslı satıcının açıldığını görür. Sözleşmede münhasırlık maddesi yoktur; kanuni varsayım gereği lisans basittir ve verenin ikinci lisansı hukuka uygundur. Ders: yazılmayan münhasırlık, yoktur. **Senaryo 3 — Marka el değiştirir.** Lisans alan, beş yıllık sözleşmesinin üçüncü yılında markanın devredildiğini öğrenir. Lisans sicile kaydettirilmişse yeni malik karşısında konumu korunur ve ilişki devam eder; kaydedilmemişse iyiniyetli devralanla masaya, elinde yalnız eski sahibe karşı ileri sürebileceği bir sözleşmeyle oturur. Ders: kayıt, kötü gün için değil — el değiştiren her sicil kaydı için sigortadır. ## Sonuç Lisans almak, hazır bir markanın gücünü kiralamaktır — ama kiracının güvencesi, ev sahibinin sözü değil sözleşme ve sicildir. Beş adımlık formül nettir: sicil karnesini doğrulayın, münhasırlığı yazdırın, kaydı ön şart yapın, verenin taahhütlerini (yenileme, savunma, devamlılık) maddeleştirin ve çıkışı girerken planlayın. Bunlar tamamlandığında lisans, işinizi büyüten bir kaldıraçtır; atlandığında ise başkasının markasına yapılmış geri alınamaz bir yatırımdır. Pazarlık gücünüzün en yüksek olduğu an imzadan önceki andır — koruma maddelerinin tamamını o anda isteyin. ### Bir markanın lisansını almayı mı görüşüyorsunuz? Marka numarasını ve teklif edilen şartları [iletişim sayfamızdan](https://www.webx.net.tr/tr/iletisim) iletin; sicil karnesini (kapsam, yükler, davalar, kullanım riski) sizin için çıkaralım, sözleşmenin alan tarafını koruyacak maddelerini birlikte kurgulayıp sicil kaydını takip edelim. Süreci [hukuki koruma ekibimiz](https://www.webx.net.tr/tr/hizmetler/hukuki-koruma) imzadan kayda kadar yürütür. ## Sık Sorulan Sorular ### Marka lisansı alırken en önemli kontrol nedir? En önemli kontrol, imzadan önce markanın sicil kaydını incelemektir. Marka gerçekten tescilli mi (başvuru aşaması yeterli güvence vermez), kapsamı sizin ürün ve hizmetlerinizi içeriyor mu, koruma süresi ne zaman doluyor, üzerinde rehin, haciz, başka lisans, derdest dava ya da iptal talebi var mı? Sözleşmeyi imzalayanın sicildeki sahip olduğu da doğrulanmalıdır. Bu sorular cevaplanmadan bedel konuşulmamalıdır. ### Lisans aldığım marka başkalarına da verilmiş olabilir mi? Evet, verilmiş olabilir; sözleşme sessizse buna hukuken engel de yoktur, çünkü SMK m.24/2 uyarınca aksi kararlaştırılmadıkça lisans inhisari değildir ve veren hem markayı kullanabilir hem başkalarına lisans verebilir. Pazarınızda tek olmak istiyorsanız inhisari lisansı açıkça yazdırmalı, verenin kendi kullanımının devam edip etmeyeceğini ve münhasırlığın bölge ile kanal çerçevesini netleştirmelisiniz. ### Lisansın sicile kaydı alan taraf için neden önemli? Kayıt önemlidir, çünkü SMK m.148/5 uyarınca sicile kaydedilmeyen lisans iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez. Marka devredilir, rehnedilir ya da başkasına lisanslanırsa kayıtsız lisans alanın konumu tartışmaya açılır. Ayrıca marka sahibi, kayıtlı lisans sahibinin izni olmadan markadan vazgeçemez (m.28/4). Kaydı kimin yaptıracağını ve 2026 tarifesine göre 9.870 TL olan ücreti (02.01.09) kimin ödeyeceğini sözleşmeye yazdırın; tarife her yıl güncellenir. ### Marka lisans süresi içinde satılırsa lisansım ne olur? Lisans sicile kayıtlıysa korunur: kayıtlı lisans, markayı devralan yeni sahibe karşı da ileri sürülebilir. Kayıtsız lisans ise SMK m.148/5 uyarınca iyiniyetli devralana karşı ileri sürülemez; elinizde yalnız eski sahibe karşı bir sözleşme kalabilir. Ek güvence olarak sözleşmeye, devir hâlinde verenin lisansı aynı şartlarla devralana yüklemesini öngören açık bir madde koydurun. ### Lisans aldığım marka iptal edilir veya hükümsüz kılınırsa ödediğim bedeller ne olur? Kural olarak karar öncesinde kurulup uygulanmış lisans sözleşmesi geçmişe dönük etkilenmez; ödenen bedel ancak hakkaniyet ölçüsünde geri istenebilir. SMK m.27/2 uyarınca iptal kural olarak talep tarihinden itibaren etkilidir; hükümsüzlüğün geriye etkisi ise uygulanmış sözleşmeleri etkilemez, ama bedelin kısmen ya da tamamen iadesi istenebilir (m.27/3-4). Sonuç somut olaya göre değişir; bedel iadesini ve sorumluluğu sözleşmede açıkça düzenletin. ### Henüz tescil edilmemiş, başvuru aşamasındaki markaya lisans alınır mı? Evet, alınabilir: SMK m.148/8 ve Yönetmelik m.130 uyarınca lisansa ilişkin hükümler başvurulara da uygulanır. Ancak lisans alan için risk büyüktür; başvuru reddedilirse lisansın konusu doğmamış olur. Başvuru aşamasındaki işaret için bedel ödenecekse ödemeyi tescil şartına bağlayın ve tescilin gerçekleşmemesi hâlinde iade ve fesih hükümlerini mutlaka sözleşmeye yazdırın. ### Lisans bana markayı üçüncü kişilere karşı savunma hakkı verir mi? Evet, lisans türüne göre değişen ölçüde verir. SMK m.158/1 uyarınca inhisari lisans alan, sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa tecavüz davalarını kendi adına açabilir. İnhisari olmayan lisans alan önce hak sahibinden dava açmasını ister; hak sahibi reddederse veya üç ay içinde açmazsa kendi adına dava açabilir (m.158/2). Zararı ilk siz gördüğünüz için bildirim, dava kararı ve masraf paylaşımını sözleşmede düzenletin. ### Aldığım lisansı başka bir şirkete devredebilir veya alt lisans verebilir miyim? Kural olarak hayır: SMK m.24/3 uyarınca sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça lisans alan, lisanstan doğan haklarını devredemez ve alt lisans veremez. Lisans haklarını izinsiz devretmek veya genişletmek marka hakkına tecavüz de sayılır (m.29/1-ç). Grup şirketleriniz veya fason üreticileriniz markayı kullanacaksa bunu imzadan önce fark edip sözleşmeye açık izin yazdırmanız gerekir. ### Sözleşme süresi, markanın koruma süresinden uzunsa ne olur? Lisans ancak marka yaşadıkça yaşar; marka yenilenmezse lisans konusuz kalır. Marka koruması başvuru tarihinden itibaren on yıldır ve onar yıllık dönemlerle yenilenir (SMK m.23); süresinde yenilenmeyen marka hakkı sona erer (m.28). Koruma süresi lisans süresi içinde doluyorsa, verenin markayı süresinde yenileme taahhüdü ve yenilememenin yaptırımı sözleşmeye açıkça yazılmalıdır. ## Related Resources - [Hukuki Koruma](https://www.webx.net.tr/tr/hizmetler/hukuki-koruma): Marka yayınına itiraz, red kararlarına itiraz, karşı görüş ve marka ihlali durumlarında sunulan vekil ve avukat desteğini açıklar. - [Marka Sorgulama](https://www.webx.net.tr/tr/hizmetler/marka-sorgulama): Bir marka adının tescile uygunluğunu benzer ve tescilli markalar üzerinden ücretsiz sorgulama aracını ve araştırma yöntemini sunar. - [Marka Lisansı Veren Şirket Nelere Dikkat Etmeli?](https://www.webx.net.tr/tr/blog/marka-lisansi-veren-sirket-nelere-dikkat-etmeli): Lisans verirken inhisari/basit seçimi, kalite denetimi, alt lisans yasağı, sicil kaydı, royalty güvencesi ve fesih kurgusu: lisans verenin kontrol listesi. - [Marka Lisans Sözleşmesi: Markanızdan Gelir Elde Etme](https://www.webx.net.tr/tr/blog/marka-lisans-sozlesmesi-rehberi): Marka lisans sözleşmesi nedir? SMK m.24'e göre inhisari ve basit lisans, sözleşme maddeleri, sicil kaydı belgeleri ve 2026 kayıt ücreti 9.870 TL. - [Marka Lisansı ile Franchise Arasındaki Fark Nedir?](https://www.webx.net.tr/tr/blog/marka-lisansi-ile-franchise-arasindaki-fark): Marka lisansı kullanım hakkı verir; franchise markayla birlikte iş modelini, know-how'ı ve denetimi de devreder. İki modelin farkları tabloyla karşılaştırıldı. - [Marka Sorgulama Nasıl Yapılır?](https://www.webx.net.tr/tr/blog/marka-sorgulama-nasil-yapilir): Marka sorgulama nasıl yapılır? TÜRKPATENT üzerinden ücretsiz sorgulama adımları, benzerlik araştırmasında nelere bakılır ve sonucu nasıl yorumlarsınız. - [Marka Kullanım Zorunluluğu: 5 Yıl Kuralı ve İptal Riski](https://www.webx.net.tr/tr/blog/marka-kullanim-zorunlulugu-5-yil-kurali): Marka kullanmama nedeniyle iptal nedir? Süre tescil tarihinden başlar, ciddi kullanım aranır, talep 2024'ten beri TÜRKPATENT'e yapılır. SMK m.9 ve m.26 rehberi. - [Şirketler İçin Yıllık Fikri Mülkiyet Kontrolü: Marka, Patent ve Tasarım](https://www.webx.net.tr/tr/blog/yillik-fikri-mulkiyet-kontrolu): Yıllık fikri mülkiyet kontrolü nasıl yapılır? Envanter tablosu, marka-tasarım-patent son tarihleri, 2026 ücret kalemleri ve çeyrek bazında denetim takvimi.