# Marka Lisansı Veren Şirket Nelere Dikkat Etmeli? > Lisans verirken inhisari/basit seçimi, kalite denetimi, alt lisans yasağı, sicil kaydı, royalty güvencesi ve fesih kurgusu: lisans verenin kontrol listesi. - Canonical: https://www.webx.net.tr/tr/blog/marka-lisansi-veren-sirket-nelere-dikkat-etmeli - Language: tr - Last updated: 2026-10-13 - Publisher: Webx Marka Patent ve Fikri Sınai Haklar Danışmanlık A.Ş. (https://www.webx.net.tr/) _Yukarıdaki sayfanın makine okunur kopyasıdır. Esas olan kanonik HTML sayfadır; ücret ve mevzuat bilgileri değişebilir — güncelleme tarihini dikkate alın._ --- Markanızı lisansla kullandırmak, tesciliniz için en verimli gelir modellerinden biridir — doğru kurulursa. Lisans veren şirketin dikkat etmesi gerekenler beş başlıkta toplanır: **lisans türünün bilinçli seçimi** (inhisari mi, basit mi), **kapsamın net çizilmesi** (ürün, bölge, kanal, süre), **kalite denetiminin sözleşmeye ve fiiliyata yerleştirilmesi**, **lisansın sicile kaydı** ve **fesih ile sonrasının baştan kurgulanması**. Kısaca: - Sözleşmede sessiz kalırsanız kanun sizin yerinize karar verir: lisans **inhisari sayılmaz**, alt lisans **yasak sayılır** — ama varsayıma değil açık maddeye güvenin. - İnhisari lisansta kendi kullanım hakkınızı **açıkça saklı tutmazsanız** markanızı siz de kullanamazsınız. - Kalite denetimi bir lütuf değil, kanunun verenden beklediği bir önlemdir; ihmali markanın itibarını ve tescilini birlikte aşındırır. - Sicile kaydedilmeyen lisans, iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez (2026 kayıt ücreti: 9.870 TL). - Lisans alanın kullanımı, **belgelendiği sürece** kullanım zorunluluğu bakımından sizi korur. Sözleşmenin genel anatomisini [Marka Lisans Sözleşmesi](https://www.webx.net.tr/tr/blog/marka-lisans-sozlesmesi-rehberi) rehberinde anlattık; bu yazı yalnızca veren tarafın gözlüğünü takar. Alan tarafın kontrol listesi ise ayrı bir yazının konusudur: [Marka Lisansı Alan Şirket Nelere Dikkat Etmeli?](https://www.webx.net.tr/tr/blog/marka-lisansi-alan-sirket-nelere-dikkat-etmeli) ## Sözleşmeden Önce: İki Stratejik Karar ### İnhisari mi, basit mi? Kanuni varsayım nettir: aksi kararlaştırılmadıkça lisans **inhisari değildir** — yani markayı hem siz kullanabilir hem başkalarına da lisans verebilirsiniz. İnhisari lisansta ise tablo tersine döner: başkasına lisans veremezsiniz ve kullanma hakkınızı sözleşmede *açıkça saklı tutmadıysanız* markayı kendiniz de kullanamazsınız. İnhisari lisans daha yüksek bedelle satılır; karşılığında markanızın o alandaki kaderini tek bir işletmeye bağlarsınız. Bu pazarlıkta doğru soru "hangisi daha çok kazandırır" değil, "bu lisans alan başarısız olursa markam ne durumda kalır" sorusudur. ### Kapsamı dar başlatın Lisans; tescil kapsamındaki mal/hizmetlerin tamamı veya bir kısmı için, ülke geneli veya bölgeyle sınırlı, süreli ya da süresiz verilebilir. Verenin lehine olan kural şudur: **kapsam, kanıtlanmış performansla genişler**. İlk sözleşmeyi ürün grubu, bölge ve süre bakımından dar tutmak, uzatma ve genişletmeyi performans şartına bağlamak; kötü giden bir ilişkiden çıkışı da kolaylaştırır. İnternet satışları ayrıca düzenlenmelidir — "bölge" kavramı e-ticarette kendiliğinden çalışmaz. ## Sözleşmede Verenin Yedi Koruma Maddesi 1. **Kalite standardı ve kullanım kılavuzu.** Ürün/hizmet kalitesi, onaylı görseller, logo kullanımı ve asgari standartlar sözleşmenin eki olmalı; değişiklik yetkisi verende kalmalıdır. 2. **Denetim hakkı.** Numune isteme, habersiz yerinde inceleme ve satış kayıtlarını (gerekirse bağımsız denetçiyle) inceleme hakkı yazılmalıdır. Denetlenemeyen standart, standart değildir. 3. **Alt lisans ve devir yasağı.** Kanuni varsayım zaten yasaktır; yine de açık madde yazın ve istisna tanıyacaksanız yazılı onaya bağlayın. 4. **Bedel mimarisi.** Ciro payına ek **asgari lisans bedeli** koyun; raporlama dönemlerini, gecikme faizini ve eksik beyan yaptırımını netleştirin. 5. **Markanın biçimi.** Lisans alan markayı tescildeki hâliyle kullanmalı; renk, yazım veya logo değişikliği yasak olmalıdır. Başkalaşmış kullanım hem itibarı hem kullanım ispatının gücünü zayıflatır. 6. **Tescil ve başvuru yasağı.** Lisans alanın, markayı veya benzerini — yurt içinde ve dışında — kendi adına tescil ettirmesi, alan adı ve sosyal medya hesabı alması açıkça yasaklanmalıdır. 7. **Fesih tetikleri ve sonrası.** Kalite ihlali, ödeme temerrüdü ve itibar zedeleyici davranış açık fesih sebebi olmalı; fesih sonrası için stok tasfiye süresi, kanal sınırı ve süre sonunda imha/iade düzenlenmelidir. ## Sicil Kaydı: Verenin de Çıkarına Lisansın sicile kaydı çoğu zaman "alanın güvencesi" olarak anlatılır; oysa verenin de çıkarınadır. Kayıt, piyasaya markanın kontrollü biçimde kullandırıldığını ilan eder; markayı sonradan devretmek isterseniz alıcıya temiz ve şeffaf bir sicil sunar; uyuşmazlıkta kimin, hangi kapsamda yetkili kullanıcı olduğunu tartışmasız kılar. 2026 tarifesinde kayıt ücreti **9.870 TL**'dir ve genellikle hangi tarafın ödeyeceği sözleşmede kararlaştırılır. Kaydın kimin talebiyle yapılacağını da yazın — "nasılsa öbür taraf kaydettirir" diye bekleyen iki taraf, kayıtsız bir lisansla yola devam eder. ## Kalite Denetimi: Kanunun da Beklediği Yükümlülük Kalite maddesi bir kibir hükmü değildir; kanun, lisans verenin markası altında üretilecek mal veya sunulacak hizmetin kalitesini garanti altına alacak **önlemleri almasını** bekler. Pratik karşılığı şudur: denetlemediğiniz lisans, sizin markanızla piyasaya çıkan ama sizin kontrolünüzde olmayan üründür. Tüketici o üründen memnun kalmazsa faturayı lisans alan değil, markanız öder. Denetimi yıllık bir formaliteye değil düzenli bir rutine bağlayın: numune takvimi, şikâyet bildirim yükümlülüğü, sosyal medya ve pazaryeri taraması. ## Tecavüz ve Dava Cephesini Baştan Düzenleyin Üçüncü bir kişi markanıza tecavüz ettiğinde kimin dava açacağı, lisans türüne göre değişir: inhisari lisans alan kural olarak kendi adına dava açabilir; basit lisans alan ise ancak belirli şartlarla harekete geçebilir. Bu alan sözleşmeyle yönetilmelidir — bildirim yükümlülüğü (tecavüzü fark eden taraf diğerine derhâl haber verir), dava kararının kimde olduğu, masraf ve tazminatın paylaşımı. Aksi hâlde tecavüz karşısında iki taraf birbirini bekler, süre ve delil kaybedilir. Tecavüz senaryolarının genel yol haritası [Markamı Başkası Kullanıyor](https://www.webx.net.tr/tr/blog/markami-baskasi-kullaniyor-ne-yapmaliyim) yazısında. ## Kullanım Zorunluluğu Avantajını Kanıta Bağlayın Lisansın verene en değerli yan faydası şudur: markanın sahibinin izniyle kullanılması, kanunen **sahibi tarafından kullanım sayılır**. Üretimden çekilmiş, markasını yalnız lisansla yaşatan bir şirket bile [beş yıllık kullanım zorunluluğu](https://www.webx.net.tr/tr/blog/marka-kullanim-zorunlulugu-5-yil-kurali) karşısında güvende kalır. Ancak bu koruma kendiliğinden işlemez; iptal talebiyle karşılaştığınızda kullanımı *sizin* ispatlamanız gerekir. Sözleşmeye lisans alanın düzenli kanıt teslim yükümlülüğünü yazın: dönemsel fatura örnekleri, ambalaj ve reklam görselleri, satış raporları — hepsi tarihli biçimde arşivinizde olmalı. ## Lisans Verenin Takvimi - **Yenileme sizde kalır.** Lisans, koruma süresini etkilemez; markanın 10 yıllık yenileme takvimi sahibinin sorumluluğudur. Lisans süresi tescilin koruma süresini aşıyorsa, yenileme taahhüdünü sözleşmeye yazın — yenilenmeyen marka, lisans alana karşı da sözleşmesel sorumluluk doğurur. - **Bülteni izleyin.** Benzer başvurular ve lisans alanın olası kendi başvuruları ancak [düzenli izlemeyle](https://www.webx.net.tr/tr/blog/marka-izleme-bulten-takibi) yakalanır. - **Sözleşme takvimini yönetin.** Süre sonu, uzatma opsiyonu ve raporlama dönemleri tek bir takvimde; süresi dolduğu hâlde fiilen devam eden "hayalet lisanslar", uyuşmazlıkta iki tarafı da zorlar. ## Lisans Verenin 5 Tipik Hatası 1. **Sözlü veya yarım sayfalık lisans.** Yazılı şekil kanuni gerekliliktir; kapsamsız metin, kapsamsız koruma demektir. 2. **İnhisari lisansta kendi kullanımını saklı tutmamak.** Tek cümlelik ihmal, markanızı kendi pazarınızda kullanamamakla sonuçlanır. 3. **Denetim maddesini yazıp denetlememek.** Kullanılmayan denetim hakkı, ihlal anında "zımni onay" savunmasıyla karşınıza çıkar. 4. **Sicil kaydını atlamak.** Devir, rehin veya yeni lisans senaryolarında kayıtsız ilişki herkes için belirsizlik üretir. 5. **Kanıt arşivi tutmamak.** Kullanım ispatı gerektiğinde lisans alandan geriye dönük belge toplamak, çoğu zaman geç ve eksik kalır. ## Sonuç Lisans vermek, markanızı gelire çevirmenin en düşük yatırımla ölçeklenen yoludur; ama lisans veren, markasının hem gelirini hem itibarını hem de tescil sağlığını aynı sözleşmeyle yönetir. Formül nettir: türü bilinçli seçin, kapsamı dar başlatın, kaliteyi denetleyin, lisansı sicile kaydettirin, kanıtları arşivleyin ve çıkış kapısını girerken kurun. Bu altısı yerindeyse lisans, markanız için pasif gelirden fazlasıdır — piyasadaki varlığını büyüten bir ortaklıktır. Eksik kurulan lisans ise tam tersini yapar: geliri sözleşmeye, itibarı şansa, tescili de lisans alanın insafına bırakır. ### Markanızı lisanslamayı mı düşünüyorsunuz? Marka numaranızı ve hedeflediğiniz kullandırma modelini [iletişim sayfamızdan](https://www.webx.net.tr/tr/iletisim) paylaşın; tescil kapsamınızın lisansa uygunluğunu kontrol edelim, sözleşmenin veren tarafını koruyacak maddeleriyle birlikte kurgulayıp sicil kaydını tamamlayalım. Lisans sonrası dönemde [marka izleme hizmeti](https://www.webx.net.tr/tr/hizmetler/marka-izleme), hem benzer başvuruları hem yenileme takviminizi tek düzende takip eder. ## Sık Sorulan Sorular ### Marka lisansı verirken en kritik konu nedir? En kritik konu, markanın kontrolünü elde tutmaktır. Lisans mülkiyeti değil kullanımı devreder; ancak kalite denetimi, kapsam sınırları ve fesih tetikleri sözleşmede kurulmazsa fiilî kontrol de lisans alana geçer. SMK m.24/4 zaten lisans verenden kaliteyi güvenceye alacak önlemler bekler. İkinci kritik adım lisansı TÜRKPATENT siciline kaydettirmektir; kayıtsız lisans iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez (m.148/5). ### İnhisari lisans verirsem markayı kendim kullanabilir miyim? Ancak sözleşmede bu hakkı açıkça saklı tutarsanız kullanabilirsiniz. SMK m.24/2 uyarınca inhisari lisansta lisans veren başkasına lisans veremez ve kullanma hakkını açıkça saklı tutmadıkça markayı kendisi de kullanamaz. Sözleşme sessiz kalırsa lisans zaten inhisari sayılmaz. Bu yüzden inhisari lisans, sözleşmeye tek cümle eklemeyi unutmanın en pahalıya mal olduğu modeldir. ### Lisans alan, aldığı lisansı başkasına devredebilir veya alt lisans verebilir mi? Kural olarak hayır: SMK m.24/3 uyarınca, sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça lisans alan, lisanstan doğan haklarını üçüncü kişilere devredemez ve alt lisans veremez. Lisansla verilen hakları izinsiz genişletmek veya devretmek ayrıca marka hakkına tecavüz sayılır (m.29/1-ç). Yine de varsayıma yaslanmak yerine yasağı ya da izin şartlarını sözleşmeye açıkça yazmak, ispat tartışmalarını baştan kapatır. ### Lisansı TÜRKPATENT'e kaydettirmek zorunlu mu? Geçerlilik için zorunlu değildir; tek istisna, SMK m.148/7 uyarınca sicile kayıtla geçerli olan ortak marka lisansıdır. Ancak sicile kaydedilmeyen lisans iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez (m.148/5). Marka sonradan devredilirse kayıtsız lisans alanın konumu tartışmalı hâle gelir ve bu belirsizlik verenin pazarlık gücünü de zayıflatır. 2026 tarifesine göre kayıt ücreti (02.01.09) 9.870 TL'dir; tarife her yıl güncellenir. ### Lisans alan markamı kendi adına tescil ettirebilir mi? Hayır, lisans alanın markayı kendi adına tescil ettirme hakkı yoktur. Böyle bir başvuru, lisans alan ticari vekil veya temsilci sayılırsa SMK m.6/2, kötüniyet varsa m.6/9 uyarınca itiraz üzerine reddedilebilir; tescil edilmişse hükümsüzlük (m.25) gündeme gelir. En ucuz koruma önleyicidir: sözleşmeye tescil ve başvuru yasağı yazın, Bülteni izleyip başvuruyu iki aylık itiraz süresinde yakalayın. Yurt dışında risk daha büyüktür. ### Royalty gelirimi nasıl güvence altına alırım? Royalty geliri üç mekanizmayla güvence altına alınır: düzenli satış raporlama yükümlülüğü, verenin ya da bağımsız denetçinin kayıtları inceleme hakkı ve asgari lisans bedeli. Asgari bedel, lisans alanın markayı alıp kullanmaması ihtimaline karşı da sigortadır; hem geliri hem markanın piyasadaki görünürlüğünü korur. Raporlama dönemleri, gecikme faizi ve eksik beyan yaptırımı da sözleşmede netleştirilmelidir. ### Lisans alanın kullanımı, kullanım zorunluluğu bakımından beni korur mu? Evet, korur: SMK m.9/3 uyarınca markanın sahibinin izniyle kullanılması, marka sahibi tarafından kullanım sayılır. Ancak bu koruma kendiliğinden işlemez; iptal talebiyle karşılaşırsanız kullanımı sizin ispatlamanız gerekir. Bu nedenle sözleşmeye lisans alanın düzenli kanıt teslim yükümlülüğünü yazın; fatura, ambalaj, reklam görselleri ve satış raporlarını lisans alandan düzenli olarak isteyip tarihli biçimde arşivleyin. ### Aynı anda birden fazla şirkete lisans verebilir miyim? Evet, inhisari olmayan (basit) lisansta verebilirsiniz; SMK m.24/2 uyarınca sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça lisans zaten inhisari değildir. Birden çok lisans alan bölge, ürün grubu veya satış kanalı üzerinden birbirinden ayrılmalı ve her sözleşmede diğer lisansların varlığı konusunda şeffaflık korunmalıdır. Bir alana inhisari lisans verdiyseniz o kapsamda ikinci bir lisans veremezsiniz. ### Lisans alan sözleşmeyi ihlal ederse markama karşı ne yapabilirim? Fesih ve tazminatın yanında marka hakkından doğan yollara da başvurabilirsiniz. SMK m.24/4 uyarınca lisans alan sözleşme şartlarına uymazsa marka sahibi tescilden doğan haklarını ona karşı ileri sürebilir; lisansla verilen hakları izinsiz genişletmek de tecavüzdür (m.29/1-ç). Kapsam dışı ürün, bölge dışı satış veya kalite ihlali bu yüzden tecavüz davasına konu olabilir; hangi aracın seçileceği somut olaya göre değerlendirilmelidir. ### Fesihten sonra lisans alan elindeki ürünleri satabilir mi? Bu, sözleşmede ne yazdığına bağlıdır; bu yüzden fesih sonrası stok tasfiye (sell-off) süresi mutlaka düzenlenmelidir: makul bir süre, sınırlı satış kanalı ve süre sonunda etiket ile ambalajın imhası veya iadesi. Düzenleme yoksa fesihten sonra piyasada dolaşan markalı stok uzun bir ihtilaf konusuna dönüşür; izinsiz kullanım ise marka hakkına tecavüz oluşturabilir (SMK m.29/1-a). ## Related Resources - [Hukuki Koruma](https://www.webx.net.tr/tr/hizmetler/hukuki-koruma): Marka yayınına itiraz, red kararlarına itiraz, karşı görüş ve marka ihlali durumlarında sunulan vekil ve avukat desteğini açıklar. - [Marka İzleme](https://www.webx.net.tr/tr/hizmetler/marka-izleme): Resmî Marka Bülteni’nde yayımlanan benzer başvuruların izlenmesini ve itiraz süresi dolmadan bildirilmesini anlatır. - [Marka Lisans Sözleşmesi: Markanızdan Gelir Elde Etme](https://www.webx.net.tr/tr/blog/marka-lisans-sozlesmesi-rehberi): Marka lisans sözleşmesi nedir? SMK m.24'e göre inhisari ve basit lisans, sözleşme maddeleri, sicil kaydı belgeleri ve 2026 kayıt ücreti 9.870 TL. - [Marka Lisansı Alan Şirket Nelere Dikkat Etmeli?](https://www.webx.net.tr/tr/blog/marka-lisansi-alan-sirket-nelere-dikkat-etmeli): Lisans almadan önce markanın sicil karnesi, münhasırlık, sicil kaydı, verenin yenileme taahhüdü ve çıkış senaryoları: lisans alan şirketin kontrol listesi. - [Marka Lisansı ile Franchise Arasındaki Fark Nedir?](https://www.webx.net.tr/tr/blog/marka-lisansi-ile-franchise-arasindaki-fark): Marka lisansı kullanım hakkı verir; franchise markayla birlikte iş modelini, know-how'ı ve denetimi de devreder. İki modelin farkları tabloyla karşılaştırıldı. - [Marka Kullanım Zorunluluğu: 5 Yıl Kuralı ve İptal Riski](https://www.webx.net.tr/tr/blog/marka-kullanim-zorunlulugu-5-yil-kurali): Marka kullanmama nedeniyle iptal nedir? Süre tescil tarihinden başlar, ciddi kullanım aranır, talep 2024'ten beri TÜRKPATENT'e yapılır. SMK m.9 ve m.26 rehberi. - [Marka İzleme (Bülten Takibi) Neden Şart?](https://www.webx.net.tr/tr/blog/marka-izleme-bulten-takibi): Marka izleme şarttır: TÜRKPATENT benzer başvuruyu size bildirmez, itiraz yayımdan itibaren 2 ayla sınırlıdır. Süre kaçarsa ne olur, rapor sonrası ne yapılır? - [Şirketler İçin Yıllık Fikri Mülkiyet Kontrolü: Marka, Patent ve Tasarım](https://www.webx.net.tr/tr/blog/yillik-fikri-mulkiyet-kontrolu): Yıllık fikri mülkiyet kontrolü nasıl yapılır? Envanter tablosu, marka-tasarım-patent son tarihleri, 2026 ücret kalemleri ve çeyrek bazında denetim takvimi.