# Marka Tescili İçin Kimler Başvurabilir?

> Marka tescili kimler başvurabilir? SMK m.3'e göre Türk vatandaşları, Türkiye'de yerleşik kişi ve şirketler, Paris/DTÖ kapsamındakiler; yabancıya vekil zorunlu.

- Canonical: https://www.webx.net.tr/tr/blog/marka-tescili-kimler-basvurabilir
- Language: tr
- Last updated: 2026-10-23
- Publisher: Webx Marka Patent ve Fikri Sınai Haklar Danışmanlık A.Ş. (https://www.webx.net.tr/)

_Yukarıdaki sayfanın makine okunur kopyasıdır. Esas olan kanonik HTML sayfadır; ücret ve mevzuat bilgileri değişebilir — güncelleme tarihini dikkate alın._

---

Marka tescili kimler başvurabilir diye bakanlar için çerçeve kanunda hazır: **6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) m.3'e göre Türk vatandaşları, Türkiye'de yerleşim yeri olan ya da sınai veya ticari faaliyette bulunan gerçek ve tüzel kişiler, Paris Sözleşmesi ya da Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) Kuruluş Anlaşması kapsamında başvuru hakkı olanlar ve karşılıklılık ilkesinden yararlanan devletlerin uyrukları başvurabilir.** Şirket ya da ticari faaliyet şartı yoktur.

Uygulamada takılınan yer başvuru hakkı değil, başvurunun kimin adına yapılacağı oluyor. Şahıs işletmesinin vergi levhasındaki adı, henüz kurulmamış bir şirket ya da adi ortaklık başvuru sahibi olamaz. Yanlış yazılan başvuru sahibi de sonradan düzeltmeyle değiştirilemez.

## SMK m.3'e Göre Marka Başvurusu Yapma Hakkı Kimlere Tanınır?

Hak dört gruba tanınır ve bu gruplardan birine girmek yeterlidir. TÜRKPATENT (Türk Patent ve Marka Kurumu) şeklî incelemede başvurunun m.3'e uygunluğunu da denetler (m.15/1).

- (a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları. Nerede yaşadığına bakılmaksızın her Türk vatandaşı bu bende girer.
- (b) Türkiye'de yerleşim yeri olan ya da sınai veya ticari faaliyette bulunan gerçek ve tüzel kişiler; Türkiye'de yaşayan yabancılar ve Türkiye'de kurulmuş şirketler gibi.
- (c) Paris Sözleşmesi ya da DTÖ Kuruluş Anlaşması hükümleri dâhilinde başvuru hakkına sahip kişiler. Bunlar kural olarak bu sözleşmelere taraf devletlerin uyrukları ile bu devletlerde yerleşik olan ya da işler durumda ticari kuruluşu bulunan kişilerdir.
- (ç) Karşılıklılık gereği, Türk vatandaşlarına sınai mülkiyet koruması sağlayan devletlerin uyrukları.

Bu liste vatandaşlığa ve Türkiye ya da uluslararası sözleşmelerle bağlantıya bakar. Başvuru sahibinin şirket olmasını, vergi mükellefi olmasını, belirli bir meslekten gelmesini ya da markayı bugün kullanıyor olmasını aramaz. Başvuru sahibi, sicilde markanın hak sahibi olarak yazılan gerçek ya da tüzel kişi demektir. Kimin başvurabileceği ile kimin adına başvurulması gerektiği ise ayrı sorulardır: ilki m.3'le, ikincisi başvuru sahibinin hukuki yapısıyla cevaplanır.

## Başvuru Sahibi Türlerine Göre Başvuru Kimin Adına Yapılır?

Başvuru, hak sahibi olabilecek kişinin, yani bir gerçek kişinin ya da tüzel kişiliği olan bir yapının adına yapılır. Tüzel kişiliği olmayan bir yapı, örneğin şahıs işletmesi ya da adi ortaklık, kendi adına başvuru sahibi olamaz. Kimlik bilgisi sütunu, Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik m.3/1-g'deki tanıma dayanır.

| Başvuru sahibi türü | Tüzel kişiliği | Başvuru kimin adına yapılır | Kimlik bilgisi |
| --- | --- | --- | --- |
| Gerçek kişi | Söz konusu değil | Kişinin kendi adına | Ad, soyad; Türk vatandaşıysa T.C. kimlik numarası |
| Şahıs işletmesi | Yok | İşletme sahibinin adına | İşletme sahibinin ad, soyad ve T.C. kimlik numarası |
| Limited ve anonim şirket | Var | Şirketin ticaret unvanıyla | Ticaret unvanı ve vergi numarası |
| Kooperatif, dernek, vakıf | Var | Tüzel kişinin kendi adıyla | Adı ve vergi numarası |
| Kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları | Var | Kurumun adıyla | Adı ve vergi numarası |
| Adi ortaklık | Yok | Ortakların birlikte adına | Her ortağın kimlik bilgisi ayrı ayrı |
| Birden çok başvuru sahibi | Her sahibin kendi durumuna göre | Hepsinin adına; işlemleri ortak temsilci yürütür (SMK m.147) | Her başvuru sahibinin bilgisi ayrı ayrı |
| Yerleşim yeri yurt dışında olan kişi ya da şirket | Kişinin durumuna göre | Kendi adına, marka vekili aracılığıyla (m.160/3) | Ad ya da unvan; işlemler vekâletnameyle vekil üzerinden |

### Gerçek kişiler ve şahıs işletmeleri

Her gerçek kişi kendi adına marka sahibi olabilir. Reşit olmayan bir kişi adına da başvuru yapılabilir; başvuru ve sonraki işlemler yasal temsilcileri aracılığıyla yürütülür. Şahıs işletmesinin sahibinden ayrı bir tüzel kişiliği olmadığı için vergi levhasındaki işletme adı başvuru sahibi olamaz; başvuru işletme sahibinin adına yapılır. Şahıs işletmelerine özgü riskler için [şahıs şirketi marka tescili](https://www.webx.net.tr/tr/blog/sahis-sirketi-marka-tescili) yazısına bakın.

Henüz kurulmamış bir şirket de başvuru sahibi olamaz. Ticaret siciline tescil edilmeden tüzel kişilik doğmaz. Bu durumda kurucu adına başvurup markayı sonra şirkete aktarmanın yolları [şirket kurmadan marka tescili](https://www.webx.net.tr/tr/blog/sirket-kurmadan-marka-tescili) rehberinde.

### Şirketler, kooperatifler, dernekler, vakıflar ve kamu kurumları

Tüzel kişiler kendi adlarına başvurur ve yetkili organlarının belirlediği gerçek kişilerce temsil edilir (SMK m.160/2). Şirket başvurusunda ticaret unvanı sicildeki tam hâliyle yazılmalıdır. Başvurudan sonra yalnız imla ve açık maddi hatalar düzeltilebildiği için (m.11/6) yanlış tüzel kişi adına yapılmış bir başvuru düzeltme talebiyle doğru şirkete çevrilemez; bunun yolu devirdir. Yönetmelik, kimlik bilgisini tanımlarken kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarını ayrıca sayar; bunlar adları ve vergi numaralarıyla başvurur.

Markanın kurucu adına mı şirket adına mı alınacağı ise stratejik bir karardır; işletme tipine göre karar tablosunu [marka şahıs adına mı şirket adına mı](https://www.webx.net.tr/tr/blog/marka-sahis-adina-mi-sirket-adina-mi) rehberinde bulabilirsiniz.

### Adi ortaklık ve birden çok başvuru sahibi

Adi ortaklığın tüzel kişiliği yoktur; başvuru ortaklık adına değil, ortakların adına birlikte yapılır. Birden çok başvuru sahibi olduğunda, vekil atanmamışsa Kurum nezdindeki bütün işlemleri, geri çekme ve vazgeçme talepleri hariç, ortak temsilci yürütür; ortak temsilci atanmamışsa başvuru formunda adı geçen ilk kişi ortak temsilci kabul edilir (SMK m.147/1). Ortak temsilcinin yerleşim yeri yurt dışındaysa işlemler vekil aracılığıyla yapılır (m.147/2). Paydaşlardan biri payını üçüncü kişiye satarsa diğerlerinin önalım hakkı vardır (m.148/3).

Birlikte sahiplik kurmadan önce kararların nasıl alınacağını, masrafların nasıl paylaşılacağını ve ayrılık hâlinde markanın kime kalacağını yazılı bir protokolle belirlemek gerekir.

## Yabancılar ve Yurt Dışında Yaşayanlar Başvurabilir mi?

Evet; ama yerleşim yeri yurt dışında olan herkes TÜRKPATENT nezdinde yalnız marka ya da patent vekiliyle temsil edilir ve vekilsiz yapılan işlemler yapılmamış sayılır (SMK m.160/3). Ölçüt uyruk değil yerleşim yeridir.

Bu kural iki yönde sonuç doğurur. Yurt dışında yaşayan bir Türk vatandaşı m.3/a kapsamında başvuru hakkına sahiptir, ama başvuruyu vekille yapmak zorundadır. Türkiye'de yerleşik bir yabancı ise m.3/b kapsamında kendi başına başvurabilir. Yabancı bir grubun Türkiye'de kurulmuş bağlı şirketi Türk tüzel kişisidir ve kendi adına doğrudan başvurabilir.

Yabancı başvuru sahipleri için ulusal başvuru ile Madrid Protokolü üzerinden Türkiye belirlemesi arasındaki tercih, vekâletname ve rüçhan ayrıntılarıyla birlikte [yabancı şirketler için Türkiye'de marka tescili](https://www.webx.net.tr/tr/blog/yabanci-sirketler-icin-turkiyede-marka-tescili) rehberinde.

## Marka Vekili Kimler İçin Zorunludur?

Türkiye'de yerleşik başvuru sahipleri için vekil zorunlu değildir; yurt dışında yerleşik olanlar için zorunludur. SMK m.160/1'e göre gerçek ve tüzel kişiler ile onların yetkilendirdiği, sicile kayıtlı marka veya patent vekilleri Kurum nezdinde işlem yapabilir.

| Başvuru sahibi | Vekil zorunlu mu? | Dayanak |
| --- | --- | --- |
| Türkiye'de yerleşik gerçek kişi | Hayır; isterse kendisi başvurur | SMK m.160/1 |
| Türkiye'de kurulmuş tüzel kişi | Hayır; yetkili temsilcisi başvurabilir | m.160/1–2 |
| Yerleşim yeri yurt dışında olan kişi ya da şirket | Evet | m.160/3 |
| Ortak temsilcisi yurt dışında olan birden çok başvuru sahibi | Evet | m.147/2 |

Vekil atandığında bütün işlemler vekil tarafından yapılır ve vekile yapılan tebligat asile yapılmış sayılır (m.160/4). Vekilin ne iş yaptığı ve nasıl seçileceği [marka vekili nedir](https://www.webx.net.tr/tr/blog/marka-vekili-nedir-neden-gerekli) yazısının konusu. Resmî ücretler başvuru sahibinin türüne ya da vekil kullanılıp kullanılmadığına göre değişmez: TÜRKPATENT 2026 marka işlem ücretleri tarifesinde tek sınıflı başvuru ücreti herkes için 2.820 TL'dir (kalem 02.01.01). Vekille yürütülen bir [marka tescil başvurusu](https://www.webx.net.tr/tr/hizmetler/marka-tescil) dosyasında vekil hizmet bedeli resmî ücretlere ayrıca eklenir. Tutarlar her yıl yenilenen tarifeye bağlı; işlemden önce TÜRKPATENT'in ücret tablosuna bakın.

## Başvuru İçin Ticari Faaliyet Şartı Var mı?

Hayır; kanun başvuru sahibinden, listesine yazdığı işi bugün yapıyor olmasını beklemez. Başvurabilecekler çemberi bu yüzden geniş. Yine de bu serbestinin iki sınırı var.

İlk sınır kötüniyet. Kötüniyetli başvuru, gerçek bir kullanım amacı taşımadan, başkasının emeğinden yararlanmak, adı hak sahibine satmak ya da rakibi engellemek için yapılan başvuru demektir. SMK m.6/9'a göre kötüniyetle yapılan başvurular itiraz üzerine reddedilir; tescil edilmiş olsa bile m.25/1 uyarınca mahkemeden hükümsüzlüğü istenebilir. Kalıpları ve delillendirmeyi [kötü niyetli marka tescili](https://www.webx.net.tr/tr/blog/kotu-niyetli-marka-tescili) yazısında anlattık.

Öteki sınır kullanım şartı. Tescilden itibaren beş yıl içinde haklı bir sebep olmadan Türkiye'de ciddi biçimde kullanılmayan marka, talep üzerine TÜRKPATENT tarafından iptal edilebilir (m.9, m.26). Marka sahibinin izniyle yapılan kullanım, örneğin lisans alan bir şirketin kullanımı, marka sahibinin kullanımı sayılır (m.9/3). Bu yüzden başvuru sahibi, markayı fiilen kullanacak ya da kullandıracak kişi olmalıdır.

## Ortak Marka ve Garanti Markasına Kimler Başvurabilir?

Bu iki özel marka türünde başvuru sahibi, işareti kendi işletmesini ayırt etmek için değil, bir grubun ya da denetlediği işletmelerin kullanımı için tescil ettirir. Ortak marka, üretim, ticaret ya da hizmet işletmelerinden oluşan bir grubun kullandığı ve gruptaki işletmelerin mal ve hizmetlerini diğerlerinden ayırt eden işarettir (SMK m.31/3–4); tescili için gruba dâhil işletmelerin tümü birlikte hareket eder (m.32/3).

Garanti markası ise marka sahibinin kontrolü altında birçok işletmenin ortak özelliklerini, üretim usullerini, coğrafi menşeini ya da kalitesini garanti etmeye yarayan işarettir (m.31/1). Garanti markasının sahibi ya da ona iktisaden bağlı işletmenin mal ve hizmetlerinde kullanılması yasaktır (m.31/2); bu yüzden başvuru sahibi tipik olarak denetimi yapan bağımsız bir kuruluştur. İki türde de başvuruyla birlikte teknik şartname sunulması zorunludur (m.32/1). Ayrıntılar [ortak marka ve garanti markası](https://www.webx.net.tr/tr/blog/ortak-marka-ve-garanti-markasi) rehberinde.

## Başvuru Sahibini Belirlerken Hangi Adımları İzlemelisiniz?

Başvuru sahibi alanı, başvurudan sonra düzeltmeyle değiştirilemeyen birkaç alandan biridir. Formu doldurmadan önce şu sırayı izleyin:

1. **Markayı kim kullanacak?** Başvuru sahibi, markayı fiilen kullanacak ya da yazılı izinle kullandıracak kişi olmalıdır.
2. **Tüzel kişilik var mı?** Yoksa (şahıs işletmesi, adi ortaklık, henüz kurulmamış şirket) başvuru gerçek kişi ya da kişiler adına yapılır.
3. **Yerleşim yeri nerede?** Yurt dışındaysa başvurudan önce vekil atanır.
4. **Birden çok sahip olacak mı?** Ortak temsilci, masraf paylaşımı ve ayrılık hâli yazılı protokolle belirlenir.
5. **Kimlik bilgileri doğru mu?** Ad ve T.C. kimlik numarası ya da unvan ve vergi numarası resmî kayıtlarla birebir yazılır; belgelerin tam listesi [marka tescili için gerekli belgeler](https://www.webx.net.tr/tr/blog/marka-tescili-icin-gerekli-belgeler) yazısında.
6. **Sonradan değişiklik gerekirse:** Başvuru sahibi noter onaylı devir sözleşmesi ve sicil kaydıyla değiştirilir (m.148/4, m.148/8).

## Formdaki İlk Alan, En Kalıcı Karar

Kanun başvuru hakkını geniş tutmuş; dar olan, hata payı. Marka yanlış kişi adına ya da tüzel kişiliği olmayan bir yapının adıyla yazılırsa bunu düzeltme talebiyle değiştiremezsiniz, çaresi noter onaylı devirdir. Yurt dışında yaşıyorsanız işe vekil atayarak başlayın. Birden çok sahip olacaksanız protokolü başvurudan önce imzalayın.

Başvuru sahibinin kim olacağı, ortak sahiplik ya da vekil gerekip gerekmediği Webx'te başvurudan önce konuşulur; dosyayı TÜRKPATENT nezdinde yetkili marka vekilleri bu yapıya göre hazırlar. Markayı ve başvuru sahibi olarak düşündüğünüz kişi ya da kuruluşu [iletişim sayfasından](https://www.webx.net.tr/tr/iletisim) bildirmeniz yeterli.

## Kaynaklar

- [6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6769&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5) (mevzuat.gov.tr) — m.3: korumadan yararlananlar; m.147: ortak temsilci; m.160/3: yurt dışında yerleşiklerin vekille temsili
- [Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik (RG 24.04.2017, sayı 30047)](https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/04/20170424-5.htm) (resmigazete.gov.tr) — m.3/1-g: kimlik bilgileri (gerçek kişi, tüzel kişi, kamu kurumları)
- [TÜRKPATENT — Marka İşlem Ücretleri (2026)](https://www.turkpatent.gov.tr/marka-islem-ucretleri) (turkpatent.gov.tr) — 02.01.01: tek sınıflı başvuru ücreti

## Sık Sorulan Sorular

### Marka başvurusu için yaş sınırı var mı?

SMK başvuru hakkını yaşa bağlamaz; m.3'teki ölçütler vatandaşlık, yerleşim yeri ve uluslararası sözleşmelerle bağlantıdır. Reşit olmayan bir kişi adına da marka başvurusu yapılabilir, ancak başvuru ve sonraki bütün işlemler yasal temsilcileri aracılığıyla yürütülür. Marka tescil edildiğinde hak, temsilcinin değil başvuru sahibi olarak yazılan kişinin malvarlığına girer.

### Öğrenci, çalışan ya da emekli biri kendi adına marka başvurusu yapabilir mi?

Evet. Kanun başvuru sahibinden belirli bir meslek, tacir sıfatı ya da vergi kaydı istemez; Türk vatandaşı olmak m.3 bakımından yeterlidir. Dikkat edilmesi gereken nokta kullanım şartıdır: marka tescilden itibaren beş yıl içinde ciddi biçimde kullanılmazsa talep üzerine iptal edilebilir. Markayı kendiniz kullanmayacaksanız bir işletmeye yazılı lisansla kullandırabilirsiniz.

### Ajans ya da tasarımcı müşterisinin markasına kendi adına başvurabilir mi?

Başvurabilir, ama marka formda başvuru sahibi olarak yazılan kişi adına tescil edilir; yani hak ajansta kalır ve müşterinin markayı alabilmesi noter onaylı devir gerektirir. Doğru yöntem, ajansın ya da marka vekilinin başvuruyu müşteri adına yapmasıdır. Başvurudan önce formdaki başvuru sahibi alanını mutlaka kendiniz kontrol edin.

### Bir kişi ya da şirket kaç marka başvurusu yapabilir?

Kanunda başvuru sayısına bir üst sınır yoktur; ancak her başvuruda yalnız bir marka yer alabilir (SMK m.11/2) ve her başvuru için ayrı ücret ödenir. Sınır pratikte iki kuraldan gelir: kullanılmayan markalar beş yıl sonra iptal talebine açık hâle gelir, satış ya da engelleme amaçlı toplu başvurular ise kötüniyet gerekçesiyle itirazla reddedilebilir.

### Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşı e-Devlet ile kendisi başvurabilir mi?

Hayır. Türk vatandaşı olduğu için başvuru hakkı vardır, ama SMK m.160/3'e göre yerleşim yeri yurt dışında bulunan kişiler TÜRKPATENT nezdinde yalnız marka veya patent vekiliyle temsil edilir. Vekilsiz yapılan işlemler yapılmamış sayılır. Ölçüt vatandaşlık değil yerleşim yeridir; Türkiye'ye yerleştiğinde işlemleri kendisi yürütebilir.

### Şirket adına başvuru şahıs başvurusundan daha mı pahalıdır?

Hayır. TÜRKPATENT 2026 marka işlem ücretleri tarifesi başvuru sahibinin gerçek kişi, şirket ya da dernek olmasına göre ayrı tutar öngörmez; tek sınıflı başvuru ücreti herkes için 2.820 TL, tescil ücreti 7.010 TL'dir. Tutarı belirleyen sınıf sayısıdır. Tarife her yıl güncellendiği için işlem öncesinde güncel tutarı kontrol edin.

### Şahıs işletmesi kapanırsa adına tescilli marka ne olur?

Marka işletmeye değil işletme sahibine aittir, çünkü şahıs işletmesinin ayrı bir tüzel kişiliği yoktur ve başvuru sahibinin adına yapılmıştır. Vergi kaydının kapanması markayı sona erdirmez; koruma, başvuru tarihinden itibaren 10 yıl sürer ve yenilenebilir. Marka yeni bir işletmede kullanılabilir ya da noter onaylı sözleşmeyle bir şirkete devredilebilir.

## Related Resources

- [Marka Tescil](https://www.webx.net.tr/tr/hizmetler/marka-tescil): TÜRKPATENT nezdinde marka tescil başvurusunun ön araştırmadan tescil belgesine kadar nasıl yürütüldüğünü, sınıf seçimini ve süreç adımlarını açıklar.
- [Marka Sorgulama](https://www.webx.net.tr/tr/hizmetler/marka-sorgulama): Bir marka adının tescile uygunluğunu benzer ve tescilli markalar üzerinden ücretsiz sorgulama aracını ve araştırma yöntemini sunar.
- [Şirket Kurmadan Marka Tescili Yapılır mı?](https://www.webx.net.tr/tr/blog/sirket-kurmadan-marka-tescili): Şirket kurmadan marka tescili mümkün: kendi adınıza başvurun, şirket kurulunca devir ya da lisans seçin. 2026 resmî ücretleri, riskler ve ortaklı girişimler.
- [Marka Şahıs Adına mı, Şirket Adına mı Tescil Edilmeli?](https://www.webx.net.tr/tr/blog/marka-sahis-adina-mi-sirket-adina-mi): Marka şahıs adına mı şirket adına mı? Ortak ayrılığı, şirket satışı, lisans, 5.960 TL devir maliyeti, miras ve franchise senaryolarıyla karar tablosu.
- [Yabancı Şirketler Türkiye'de Marka Tescilini Nasıl Yapar?](https://www.webx.net.tr/tr/blog/yabanci-sirketler-icin-turkiyede-marka-tescili): Yabancı şirket marka tescili: ulusal başvuru mu Madrid mi, vekil zorunluluğu, rüçhan, 2026 TÜRKPATENT ücretleri ve Türkiye pazarına özgü riskler.
- [Marka Tescili İçin Gerekli Belgeler 2026 (Şahıs ve Şirket)](https://www.webx.net.tr/tr/blog/marka-tescili-icin-gerekli-belgeler): Marka tescili için gerekli belgeler: şahıs, şirket, dernek ve yabancı başvuru sahibi için kontrol tablosu; vekâletname, rüçhan ve marka örneği kuralları.
- [Marka Vekili Nedir? Vekille Başvurunun Farkı Nedir?](https://www.webx.net.tr/tr/blog/marka-vekili-nedir-neden-gerekli): Marka vekili nedir, kimler vekil olabilir, ne zaman zorunludur? Sicil ve sınav şartları, vekille başvurunun farkı, avukatla farkı ve vekâletname kuralları.
- [Ortak Marka ve Garanti Markası: Birlikte Koruma Modelleri](https://www.webx.net.tr/tr/blog/ortak-marka-ve-garanti-markasi): Ortak marka ve garanti markası nedir, nasıl ayrılır? SMK m.31–32'ye göre teknik şartname, denetim yükümlülüğü, iptal riski, devir ve lisans kuralları.