# Patent Tescil

> Patent ve faydalı model başvurularının hazırlanmasını, koruma türleri arasındaki farkları ve TÜRKPATENT sürecini anlatır.

- Canonical: https://www.webx.net.tr/tr/hizmetler/patent-tescil
- Language: tr
- Last updated: 2026-10-11
- Publisher: Webx Marka Patent ve Fikri Sınai Haklar Danışmanlık A.Ş. (https://www.webx.net.tr/)

_Yukarıdaki sayfanın makine okunur kopyasıdır. Esas olan kanonik HTML sayfadır; ücret ve mevzuat bilgileri değişebilir — güncelleme tarihini dikkate alın._

---

Buluşlarınızı, yeniliklerinizi ve inovasyonlarınızı rakiplerinizden önce patent ile koruma altına alın. Başvurudan belgeye kadar uzman desteği.

- 17+ Yıllık Deneyim
- %98,3 Başarı Oranı
- 130+ Ülkede PCT Ağı
- KVKK Uyumlu
- SSL Güvenliği
- Dijital Müşteri Paneli

**Her geçen gün öncelik hakkınızı riske atıyorsunuz.** Patent başvurusu, buluşu kamuya açıklamadan önce yapılmalıdır.

## Kısaca: Patent Tescili Nedir?

Patent tescili, yeni ve buluş basamağı içeren bir teknik buluşu Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde koruma altına alma işlemidir. İncelemeli patent 20 yıl, faydalı model 10 yıl geçerlidir. Süreç teknik analiz ve araştırma raporuyla başlar, başvuru sonrası inceleme aşamasından geçerek patent belgesiyle sonuçlanır.

Tasarım tescili ise ürünün görsel/estetik dış görünümünü ayrı bir korumayla, 25 yıla kadar koruma altına alır.

## Hangi Patent Türü Size Uygun?

- **İncelemeli Patent** — En güçlü buluş koruması. 20 yıl süre. Yeni teknik çözümler, ilaç formülleri, mekanik sistemler için.
- **Faydalı Model** — Hızlı tescil, 10 yıl koruma. Küçük teknik yenilikler ve pratik iyileştirmeler için idealdir.
- **Tasarım Tescili** — Ürünün görsel ve estetik özelliklerini korur. 5+5 yıl süre (25 yıla kadar). Ambalaj, mobilya, tekstil tasarımları için.

## Patent, Faydalı Model ve Tasarım Tescili Karşılaştırması

Üç koruma türünün farkları 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'na göre tek tabloda. Aynı ürün için birlikte kullanılabilirler: teknik çözüm patent ya da faydalı modelle, dış görünüm tasarım tescili ile korunur.

**Patent, faydalı model ve tasarım tescili: korunan konu, şartlar, Kurum incelemesi, koruma süresi, resmî ücret kalemleri ve uygun olduğu durum**

| Kriter | Patent | Faydalı Model | Tasarım Tescili |
| --- | --- | --- | --- |
| Neyi korur? | Teknik buluş: ürün veya usul | Teknik buluş; usuller ile kimyasal, biyolojik, eczacılık ve biyoteknoloji buluşları hariç | Ürünün çizgi, şekil, renk, doku veya malzemeden kaynaklanan görünümü |
| Tescil şartları | Yenilik, buluş basamağı, sanayiye uygulanabilirlik (SMK m.82) | Yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik; buluş basamağı aranmaz (SMK m.142) | Yenilik ve ayırt edici nitelik (SMK m.56) |
| Kurum incelemesi | Araştırma raporu, ardından talep üzerine esasa ilişkin inceleme (SMK m.98) | Araştırma raporu; esasa ilişkin inceleme yapılmaz (SMK m.143) | Şeklî inceleme, tescil ve yayım; yayımdan itibaren 3 ay itiraz (SMK m.64–67) |
| Koruma süresi | Başvuru tarihinden itibaren 20 yıl; uzatılamaz (SMK m.101) | Başvuru tarihinden itibaren 10 yıl; uzatılamaz (SMK m.101) | 5 yıl; beşer yıllık yenilemelerle toplam 25 yıla kadar (SMK m.69) |
| Resmî ücret kalemleri | Başvuru, araştırma raporu ve inceleme raporu ücretleri; 2. yılın sonundan itibaren her yıl yıllık ücret | Başvuru ve araştırma raporu ücretleri; 2. yılın sonundan itibaren her yıl yıllık ücret | Başvuru ücreti (ilave her tasarım için ayrı), yayım ücreti; 5 yılda bir yenileme ücreti |
| En uygun olduğu durum | Yüksek değerli, uzun ömürlü teknik çözümler | Daha hızlı ve düşük maliyetli koruma istenen küçük teknik iyileştirmeler | Ambalaj, mobilya, tekstil gibi ürünlerin dış görünümü |

Kaynak: 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu; TÜRKPATENT patent ve tasarım ücret tarifeleri. Güncel tutarlar için tarifelere bakın.

## Her Ölçekte İnovasyon İçin Doğru Koruma

- **Teknoloji Girişimleri** — Ürününüzün teknik altyapısını rakiplerden önce koruma altına alın; yatırımcılar patent portföyünü güvence olarak görür.
- **Üretim & Mühendislik Firmaları** — Mekanik/elektronik yeniliklerinizi faydalı model ile hızlıca, incelemeli patentle güçlü şekilde koruyun.
- **Üniversite & Ar-Ge Merkezleri** — Araştırma çıktılarınızı ticarileştirmeden önce tescil ederek fikri mülkiyet haklarınızı güvence altına alın.
- **Ürün Tasarımcıları** — Ambalaj, mobilya, tekstil gibi görsel tasarımlarınızı tasarım tescili ile taklitten koruyun.
- **İhracatçılar** — PCT başvurusu ile hedef pazarlarınızda (AB, ABD, Asya) buluşunuzu eş zamanlı koruma altına alın.
- **Bireysel Mucitler** — Buluşunuzu kamuya açıklamadan önce tescil ederek yenilik vasfını ve haklarınızı koruyun.

## Patent Tescil Adımları

- 1
  **Teknik Analiz**
  Buluşunuzu değerlendiriyor, patentlenebilirlik analizi yapıyoruz.
- 2
  **Araştırma Raporu**
  Mevcut patentleri tarayarak özgünlük raporunu hazırlıyoruz.
- 3
  **Başvuru Hazırlama**
  Teknik çizimleri ve açıklamaları uzman ekibimiz hazırlar.
- 4
  **TÜRKPATENT Sunumu**
  Türk Patent ve Marka Kurumu'na resmi başvuruyu gerçekleştiriyoruz.
- 5
  **İnceleme Takibi**
  İnceleme sürecinde itiraz ve yanıtları yönetiyoruz.
- 6
  **Patent Belgesi**
  Onaylanan patentinizin belgesi teslim edilir.

## Sık Sorulan Sorular

Patent, faydalı model veya tasarım tescili hakkında merak ettiğiniz her şeyi sorun.

- **Patent nedir?** — Patent, yeni, buluş basamağı içeren ve sanayiye uygulanabilir bir teknik buluşun sahibine, buluşun başvuru tarihinden itibaren 20 yıl boyunca başkalarınca izinsiz üretilmesini, kullanılmasını veya satılmasını engelleme hakkı veren resmî belgedir. Türkiye'de TÜRKPATENT nezdinde alınır ve 20 yıllık süre uzatılamaz. Bu üç şart 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 82. maddesinde düzenlenir.
- **Patent ile faydalı model arasındaki fark nedir?** — Patent ile faydalı model arasındaki başlıca farklar buluş basamağı şartı, inceleme biçimi ve koruma süresidir. İncelemeli patent; yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik şartlarının tümünü arayan, 20 yıl koruma sağlayan güçlü bir haktır. Faydalı model ise buluş basamağı aranmadan, esasa ilişkin inceleme yapılmadan araştırma raporuna dayalı olarak daha hızlı tescil edilen, 10 yıl koruma sağlayan daha hafif bir korumadır.
- **Hangi buluşlar patentlenemez?** — Bilimsel teoriler, matematiksel yöntemler, zihni faaliyetler, ticari yöntemler, bilgisayar programlarının kendisi, estetik yaratımlar ve tedavi yöntemleri patentlenemez. Yazılım destekli buluşlar ise belirli şartlarda bu kuralın dışında kalabilir. Patent yalnızca yeni, buluş basamağı içeren ve sanayiye uygulanabilir teknik buluşları korur; ürünün dış görünümüne ilişkin estetik unsurlar için tasarım tescili değerlendirilebilir.
- **Patent başvurusu ne kadar sürer?** — Patent başvurusunun ne kadar süreceği sabit değildir; SMK, patent veya faydalı model için toplam bir sonuçlanma süresi öngörmez. Süre, araştırma ve inceleme taleplerinin ne zaman yapıldığına ve süreçte gelen bildirimlere bağlıdır. İncelemeli patentte araştırma raporu, başvurunun 18. ayda yayımı ve ardından gelen inceleme aşaması nedeniyle süreç faydalı modelden belirgin biçimde uzundur. Tahmini takvimi ön değerlendirmede paylaşıyoruz.
- **Patent tescili ücreti ne kadar?** — Patent tescili ücreti sabit değildir; başvuru türüne (incelemeli patent veya faydalı model), teknik alanın karmaşıklığına ve talep edilen koruma kapsamına göre değişir. Resmî kalemler patentte başvuru, araştırma raporu ve inceleme raporu ücretleri, faydalı modelde başvuru ve araştırma raporu ücretleridir; ikisinde de 2. yılın sonundan itibaren yıllık ücret ödenir. Net teklif için ücretsiz ön değerlendirme isteyebilirsiniz.
- **Faydalı model tescili neden tercih edilir?** — Faydalı model tescili; daha hızlı sonuçlanması, daha düşük maliyeti ve buluş basamağı şartı aranmaması nedeniyle küçük ve orta ölçekli teknik yenilikler için pratik bir korumadır. Esasa ilişkin inceleme yapılmaz ve koruma 10 yıl sürer. Ancak usuller ile kimyasal, biyolojik, eczacılık ve biyoteknoloji buluşları faydalı modelle korunamaz; yüksek değerli, çığır açan buluşlar için incelemeli patent önerilir.
- **Patent başvurusu için hangi belgeler gerekir?** — Patent başvurusu için buluşun teknik açıklaması, patent istemleri (claims), varsa teknik çizimler, özet ve başvuru sahibinin kimlik veya vergi bilgileri gerekir. Başvuru öncesinde buluşun patentlenebilirliği ve doğru koruma türü, yani patent mi faydalı model mi olacağı değerlendirilir. Uzman ekibimiz teknik dosyayı sizinle birlikte hazırlar ve başvuruyu TÜRKPATENT'e sunar.
- **Buluşumu kime anlatmadan önce patent başvurusu yapmalı mıyım?** — Evet, buluşunuzu kamuya açıklamadan önce patent başvurusu yapmanız kesinlikle önerilir. Patent sisteminde yenilik şartı dünya çapında mutlak yeniliği ifade eder. Buluşunuzu başvurudan önce yayın, fuar veya sosyal medya yoluyla kamuya açıklarsanız yenilik vasfını kaybedebilir ve başvurunuz reddedilebilir. Başvuru yapıldığında başvuru numarası ve öncelik tarihi alınır.
- **Patent başvurusu yurt dışında da geçerli mi?** — Hayır, Türkiye'de yapılan patent başvurusu yalnızca Türkiye'de koruma sağlar. Uluslararası koruma için PCT (Patent İşbirliği Anlaşması) başvurusu ya da EPO, USPTO gibi ofislere doğrudan ulusal veya bölgesel başvuru gerekir. Paris Sözleşmesi'ne göre ilk başvurudan itibaren 12 ay içinde yapılan yurt dışı başvurularda ilk başvuru tarihi esas alınabilir. 130+ ülke ağımızla bu süreci yönetiyoruz.
- **Patent araştırma raporu nedir, neden önemlidir?** — Patent araştırma raporu, buluşunuzun dünya çapındaki mevcut patent ve literatürle karşılaştırılarak yenilik ve buluş basamağı yönünden değerlendirildiği resmî rapordur. İncelemeli patentte rapordan sonra 3 ay içinde inceleme talep edilir (SMK m.98). Rapor olumsuzsa başvuru ret riski taşır; bu nedenle başvurudan önce yapılan ön araştırma büyük önem taşır.
- **Patent tescili şirket adına mı kişi adına mı yapılmalı?** — Patent tescili hem kişi adına hem şirket adına yapılabilir. Buluş bir çalışan tarafından iş ilişkisi kapsamında yapılmışsa hizmet buluşu hükümleri devreye girer ve tescil işveren adına söz konusu olabilir; bu durumda buluş bildirim sürecinin doğru yönetilmesi önemlidir. Tescilli patent sonradan kısmen veya tamamen devredilebilir; devir TÜRKPATENT siciline kaydedildiğinde üçüncü kişilere karşı hüküm ifade eder.
- **Patent devri veya lisansı mümkün mü?** — Evet, patent devri ve lisansı mümkündür: tescilli patent kısmen veya tamamen devredilebilir, lisans verilebilir ya da rehin gösterilebilir. Devir sözleşmesinin yazılı yapılması ve noterce onaylanması geçerlilik şartıdır. Bu işlemler TÜRKPATENT siciline kaydedildiğinde üçüncü kişilere karşı hüküm ifade eder (SMK m.148). Patent tescil belgesi, lisans ve devir sözleşmelerinde hakkınızın resmî kanıtıdır.
- **Patentimi kullanmazsam ne olur?** — Patent, tescil tarihinden itibaren 3 yıl veya başvuru tarihinden itibaren 4 yıl içinde, hangisi daha geç sona ererse, kullanılmazsa menfaati olanların talebiyle zorunlu lisans verilmesi gündeme gelebilir. Kullanılmasa da patentin yürürlükte kalması için yıllık ücretler ödenmelidir: ücretler 2. yılın sonundan itibaren her yıl ödenir, süresinde ödenmeyen ücret 6 ay içinde ek ücretle ödenebilir.
- **Patent ihlali durumunda ne yapılabilir?** — Patent ihlalinde ihlal eden tarafa ihtarname gönderilebilir, tecavüzün durdurulması ve önlenmesi için dava açılabilir, tazminat talep edilebilir (SMK m.149–151) ve gümrüklerde sahte veya taklit ürün girişi engellenebilir. Hukuki Koruma hizmetimiz itiraz, dava takibi ve avukat desteği sunar; mahkeme aşamasında Webx anlaşmalı avukat iş ortaklarıyla ya da kendi avukatınızla çalışır.
- **Yazılım patentlenebilir mi?** — Yazılım, yani bilgisayar programının kendisi tek başına patentlenemez. Ancak teknik bir sorunu çözen ve teknik etkisi olan yazılım destekli buluşlar, örneğin bir donanımı kontrol eden algoritma, belirli şartlarda patent korumasından yararlanabilir. Bu buluşların da diğer buluşlar gibi yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik şartlarını taşıması gerekir (SMK m.82).
- **Patent başvurusu reddedilirse itiraz edilebilir mi?** — Evet, patent başvurusu reddedilirse TÜRKPATENT'in ret kararına karşı yeniden inceleme talep edilebilir, gerekirse Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu'na itiraz edilebilir. Gerekçeli itirazda buluşun yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik şartlarını neden taşıdığı teknik olarak açıklanır. Webx, TÜRKPATENT nezdindeki bu itiraz sürecini patent vekili sıfatıyla uzman ekibiyle yönetir.
- **Faydalı model başvurusuna itiraz gelebilir mi?** — Faydalı model başvurusunda patentteki gibi bir itiraz aşaması yoktur, ancak araştırma raporu üzerinden görüş bildirilebilir. Rapor Bültende yayımlanır; yayımdan itibaren üç ay içinde üçüncü kişiler rapora ilişkin görüş bildirebilir, başvuru sahibi de rapora itiraz edebilir (SMK m.143/8). Faydalı model verildikten sonra itiraz yolu işletilemez; yalnızca mahkemeden hükümsüzlük talep edilebilir (m.143/11).
- **Öncelik hakkı (rüçhan hakkı) nedir?** — Öncelik hakkı (rüçhan hakkı), bir ülkede yapılan ilk patent başvurusundan itibaren 12 ay içinde diğer ülkelerde yapılan başvurularda ilk başvuru tarihinin esas alınmasını sağlayan uluslararası bir haktır (Paris Sözleşmesi). Bu hak sayesinde Türkiye'de başvuru yapıp öncelik tarihini aldıktan sonra yurt dışı başvurularınızı PCT veya doğrudan ulusal başvuru yoluyla bu 12 ay içinde planlayabilirsiniz.
- **Üniversite/Ar-Ge projesi çıktısı patentlenebilir mi?** — Evet, üniversite ve Ar-Ge merkezlerinde geliştirilen buluşlar da yenilik, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilirlik şartlarını taşıyorsa patentlenebilir. Yenilik vasfını korumak için araştırma çıktısını yayın gibi yollarla kamuya açıklamadan önce başvuru yapmak önemlidir. TÜBİTAK ve KOSGEB'in patent başvuru ve tescil süreçlerine yönelik destek ve teşvik programları da mevcuttur.
- **Patent tescil belgesi ne işe yarar?** — Patent tescil belgesi, buluş üzerindeki münhasır hakkınızın resmî kanıtıdır. Lisans ve devir sözleşmelerinde, yatırım görüşmelerinde, ihlal davalarında ve gümrük koruma taleplerinde delil olarak kullanılır. Belgenin dayandığı koruma, başvuru tarihinden itibaren patentte 20, faydalı modelde 10 yıl sürer ve yıllık ücretler ödendiği sürece yürürlükte kalır.
- **Patent başvurusu sırasında buluşumu değiştirebilir miyim?** — Patent başvurusu sırasında buluşunuzu ancak sınırlı ölçüde değiştirebilirsiniz. Başvuru kapsamını genişletecek değişiklikler kabul edilmez; bu, yeni konu ekleme yasağıdır. Açıklamayı netleştiren veya kapsamı daraltan değişiklikler ise belirli şartlarda yapılabilir. Buluşa sonradan eklenen yeni teknik özellikler mevcut başvuruya katılamaz; bunlar için ayrı bir başvuru değerlendirilmelidir.
- **Sınai mülkiyet teşvikleri ve vergi avantajları var mı?** — Evet, patent veya faydalı model belgesine bağlanan buluşlar için şartlara bağlı vergi avantajı bulunur. Türkiye'de yapılan araştırma, geliştirme ve yenilik faaliyetleri sonucu ortaya çıkan bu buluşlardan elde edilen belirli kazançlar, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 5/B maddesindeki şartlarla kısmen istisnadan yararlanabilir. Ar-Ge teşvikleri ayrıca 5746 sayılı Kanun'da düzenlenir. Uygulama şartları için mali müşavirinize danışmanızı öneririz.
- **Patent portföyümü nasıl yönetebilirim?** — Patent portföyünüzü Webx'in dijital müşteri panelinden yönetebilirsiniz: birden fazla patent, faydalı model ve tasarım tescilinizi tek panelden takip edebilir, yenileme tarihlerini ve yıllık ücret (annuity) ödemelerini kaçırmadan yönetebilirsiniz. Bu takip önemlidir; patent ve faydalı model yıllık ücretleri 2. yılın sonundan itibaren her yıl ödenir, tasarımlar ise 5 yılda bir yenilenir.
- **Yıllık patent ücretleri (annuity) ödenmezse ne olur?** — Yıllık patent ücretleri (annuity) süresinde ve ek süre içinde de ödenmezse patent veya faydalı model hakkı sona erer. Bu ücretler koruma süresi boyunca 2. yılın sonundan itibaren her yıl ödenir (SMK m.101). Süresinde ödenmeyen ücret 6 ay içinde ek ücretle ödenebilir; bu süre de kaçırılırsa koruma kaybedilir. Ödeme tarihlerini müşteri panelinden takip edebilirsiniz.

## Kaynaklar

- [6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6769&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5) (mevzuat.gov.tr) m.82, 98, 101: patent; m.142–143, 145: faydalı model; m.55–56, 64–69: tasarım
- [TÜRKPATENT — Patent İşlem Ücretleri](https://www.turkpatent.gov.tr/patent-islem-ucretleri) (turkpatent.gov.tr)
- [TÜRKPATENT — Tasarım İşlem Ücretleri](https://www.turkpatent.gov.tr/tasarim-islem-ucretleri) (turkpatent.gov.tr)
- [WIPO — PCT Sistemi (uluslararası patent başvurusu)](https://www.wipo.int/en/web/pct-system) (wipo.int)
- [WIPO — PATENTSCOPE patent veri tabanı](https://www.wipo.int/en/web/patentscope) (wipo.int)

Son güncelleme: 11 Ekim 2026

## Related Resources

- [Marka mı Patent mi? Tasarım ve Faydalı Model Farkları](https://www.webx.net.tr/tr/blog/marka-patent-tasarim-faydali-model-farki): Marka ve patent farkı: marka işareti, patent teknik buluşu korur. Faydalı model, tasarım, telif ve ticari sır için şart, süre ve inceleme karşılaştırması.
- [Patent Başvurusundan Önce Buluşu Açıklamak: Fuar, Sunum ve Yatırımcı](https://www.webx.net.tr/tr/blog/patent-basvurusundan-once-bulusu-aciklamak): Patent başvurusundan önce buluşu fuarda, makalede ya da yatırımcıya açıklamak: Türkiye'de 12 ay hoşgörü, Avrupa ve ABD farkı, güvenli paylaşım protokolü.
- [Patent Başvurusu Nasıl Yapılır? 2026 Adım Adım Rehber](https://www.webx.net.tr/tr/blog/patent-basvurusu-nasil-yapilir): Patent başvurusu nasıl yapılır: patentlenebilirlik şartları, tarifname ve istemler, EPATS adımları, SMK süreleri ve kalem kodlu 2026 TÜRKPATENT ücretleri.
- [Çalışanın ve Serbest Tasarımcının Ürettiği Logo, Tasarım ve Buluş Kime Ait?](https://www.webx.net.tr/tr/blog/calisan-ve-freelancer-urettigi-fikri-mulkiyet): Çalışanın ve serbest tasarımcının ürettiği logo, yazılım, tasarım ve buluş kime ait? FSEK ve SMK kuralları, bildirim süreleri ve sözleşme kontrol listesi.
- [Patent Ön Araştırması ile Faaliyet Serbestisi Analizi Arasındaki Farklar](https://www.webx.net.tr/tr/blog/patent-arastirmasi-ve-faaliyet-serbestisi-analizi): Faaliyet serbestisi analizi ile patent ön araştırması neden ayrıdır? Soru, kapsam, ülke ve statü farkları, ücretsiz veri tabanları ve FTO sonrası seçenekler.
- [Tasarım Tescili Nasıl Yapılır? Yenilik Şartı ve Başvuru Adımları](https://www.webx.net.tr/tr/blog/tasarim-tescili-nasil-yapilir): Tasarım tescili nasıl yapılır: yenilik ve ayırt edicilik şartı, görsel hazırlığı, EPATS başvurusu, inceleme, 3 aylık itiraz süresi ve 2026 resmî ücretleri.
- [Tasarım Tescili](https://www.webx.net.tr/tr/hizmetler/tasarim-tescil): Ürün görünümünün endüstriyel tasarım olarak tescilini, Locarno sınıflandırmasını, çoklu başvuruyu ve azami 25 yıllık korumayı açıklar.