Bir marka tescil firması seçerken ilk bakılacak şey, dosyanızı TÜRKPATENT (Türk Patent ve Marka Kurumu) nezdinde kimin yürüteceği ve o kişinin Patent ve Marka Vekilleri Siciline kayıtlı bir marka vekili olup olmadığıdır. İkinci ölçüt, teklifin resmî ücret ile hizmet bedelini ayrı yazması; üçüncüsü ise ön araştırmanın, itiraz sürecinin, tebligat takibinin ve tescil sonrası işlerin kapsama açıkça dahil edilmesidir. Fiyat, bu üç soru cevaplandıktan sonra karşılaştırılır.
Aşağıda teklif istemeden önce sorulacak 12 soruyu dört başlıkta topluyor, uzak durulması gereken kırmızı bayrakları sıralıyor ve teklifleri yan yana koyabileceğiniz bir karşılaştırma tablosu veriyoruz.
Marka Tescil Firması Ne Yapar, Vekilden Farkı Nedir?
Marka tescil firması, marka araştırması, başvuru dosyasının hazırlanması, Kurum nezdindeki işlemlerin yürütülmesi ve tescil sonrası takip hizmetlerini sunan işletmeyi ifade eder. Marka vekili ise 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) m.2'de marka konularında hak sahiplerini Kurum nezdinde temsil eden kişi olarak tanımlanır; bu sıfatla işlem yapabilmek için sicile kayıtlı olmak gerekir (SMK m.160/1).
Firma ile vekil aynı yapının içinde olabilir de olmayabilir de. Bazı firmalar bünyelerindeki kayıtlı vekillerle çalışır; bazıları ise yalnızca aracılık yapar ve dosyayı, kim olduğunu bilmediğiniz bir vekile aktarır. Seçimin ilk yarısı bu ayrımı netleştirmektir.
Türkiye'de yerleşik başvuru sahipleri işlemlerini kendileri de yapabilir; yerleşim yeri yurt dışında olanlar ise Kurum nezdinde ancak marka veya patent vekiliyle temsil edilir (SMK m.160/3). Vekilliğin tanımı, zorunlu olduğu hâller ve vekâletnamenin nasıl verildiği ayrı bir konu; onu marka vekili nedir yazısında ele aldık. Bu rehber, vekille çalışmaya karar verdiyseniz doğru olanı nasıl seçeceğinize odaklanır.
Yetki ve Ekip: Dosyanızı Kim Yürütecek?
İlk üç soru, dosyanızın arkasındaki kişiyi görünür kılar. Cevapları yazılı istemek, sonraki bütün soruların da zeminini oluşturur.
1. Dosyayı yürütecek kişi TÜRKPATENT vekil siciline kayıtlı mı?
Bu, en kolay doğrulanabilen sorudur. TÜRKPATENT'in internet sitesindeki "Vekil Araştırma" ekranında şehir, vekil adı ya da firma adıyla arama yaparak Patent ve Marka Vekilleri Siciline kayıtlı vekillere ulaşabilirsiniz. Firmadan, dosyanızda adı bulunacak vekilin kim olduğunu isteyin ve bu listede kendiniz arayın.
Kanun iki unvanı ayrı tanımlar: marka vekili markalar, tasarımlar, coğrafi işaretler ve geleneksel ürün adlarında; patent vekili patent, faydalı model ve tasarımlarda temsil eder (SMK m.2). Marka dosyanız için aradığınız unvan marka vekilidir.
2. Başvuruyu fiilen kim hazırlıyor?
Satış görüşmesini yapan kişi ile dosyayı hazırlayan kişi çoğu zaman farklıdır. Sorulacak olan şudur: marka örneğini, mal ve hizmet listesini ve tanımlayıcılık değerlendirmesini kim yapıyor, başvuru kimin vekâletiyle gönderiliyor? SMK m.160/4'e göre vekil tayin edilmişse tüm işlemler vekil tarafından yapılır; bu yüzden dosyadan sorumlu kişinin adı teklifte ya da sözleşmede yazmalıdır.
e-Devlet şifrenizi hiçbir koşulda paylaşmayın. Vekil üzerinden çalışan bir firmanın sizin adınıza işlem yapmak için şifrenize ihtiyacı olmamalıdır; yetkilendirme vekâletnameyle yapılır ve Kurum gerektiğinde vekâletnamenin aslını ya da onaylı suretini isteyebilir (SMK m.160/5).
3. Sınıf ve liste danışmanlığı veriliyor mu?
Sınıf numarası seçmek ile mal ve hizmet listesini yazmak farklı işlerdir. Liste başvurudan sonra genişletilemez ve kullanılmayan kısımlar beş yıl sonra iptale açıktır; bu yüzden iyi bir firma "kaç sınıf istersiniz" diye değil, "önümüzdeki üç–beş yılda ne satacaksınız" diye sorar. Teklifte sınıf seçiminin ve liste yazımının kim tarafından, hangi görüşmeyle yapılacağı yazmalıdır. Liste ve sahiplik gibi başvuru stratejisi hatalarını marka tescilinde yapılan hatalar yazısında topladık; firmaya bu hatalara karşı nasıl bir düzen kurduğunu sormak iyi bir testtir.
Kapsam ve Fiyat: Teklifte Ne Yazmalı?
Dört soru, teklifin gerçekte neyi kapsadığını ortaya çıkarır. İki teklif ancak bu dört sorunun cevabı aynıysa fiyatla karşılaştırılabilir.
4. Ön araştırma dahil mi, sonucu yazılı mı?
Ön araştırma, başvurudan önce aynı ve benzer markaları, bekleyen başvuruları ve adın tanımlayıcılığını değerlendiren çalışmadır. Araştırmanın yalnız birebir yazımı mı kapsadığını, fonetik ve şekil benzerliğini de içerip içermediğini ve sonucun bir risk değerlendirmesiyle verilip verilmediğini sorun. Sözlü bir "sorun görünmüyor", rapor değildir. Profesyonel bir raporda neler bulunması gerektiğini marka araştırma raporu yazısında anlattık.
5. Resmî ücret ile hizmet bedeli ayrı yazılıyor mu?
Toplam maliyet iki kalemden oluşur: TÜRKPATENT'e ödenen resmî ücretler ve firmanın hizmet bedeli. Resmî ücret tarifeyle belirlenir ve her firmada aynıdır; teklifler arasındaki gerçek fark yalnızca hizmet bedelindedir. TÜRKPATENT 2026 marka işlem ücretleri tarifesine göre iki sınıflı bir başvurunun resmî toplamı, başvuru ve tescil ücretiyle birlikte 2.820 + 2.820 + 7.010 = 12.650 TL'dir.
Kalem kalem döküm için marka tescil ücretleri 2026 yazısına bakabilirsiniz. Güncel tutarlar her zaman TÜRKPATENT tarifesinden kontrol edilmelidir; tarife her yıl güncellenir ve resmî ücretlere vekil hizmet bedeli dahil değildir. Teklifte sınıf sayısının, tescil ücretinin (kalem 02.01.03) dahil olup olmadığının, KDV'nin hangi kaleme uygulandığının ve resmî ücretin kim tarafından ödeneceğinin açıkça yazılmasını isteyin.
6. İtiraz gelirse ne oluyor, ek ücret var mı?
Başvuru Resmî Marka Bülteninde yayımlandıktan sonra üçüncü kişiler iki ay içinde itiraz edebilir (SMK m.18); Kurum da başvuruyu kısmen ya da tamamen reddedebilir. Bu iki senaryo, teklifleri birbirinden en çok ayıran noktadır.
Sorulacak olan şudur: itiraza karşı görüş hazırlamak, uygun durumda itiraz sahibinden kullanım ispatı istemek (SMK m.19/2) ve ret kararına iki ay içinde itiraz etmek (SMK m.20) fiyata dahil mi, değilse ücreti ne? Karara itiraz için Kuruma ayrıca resmî ücret ödendiğini de hesaba katın.
7. Sözleşme ve iade koşulları yazılı mı?
Hizmet yazılı bir sözleşmeye bağlanmalıdır: kapsam, ücret, ödeme takvimi, iade koşulları ve vekâlet ilişkisinin nasıl sona ereceği bu sözleşmede yer alır. SMK m.161/4'e göre aksi öngörülmedikçe TÜRKPATENT'e ödenen ücretler iade edilmez; bu yüzden bir iade söz konusuysa, bu firmanın sözleşmeyle üstlendiği bir güvencedir ve kapsamı tamamen o sözleşmeye bağlıdır. Red hâlinde neyin geri alınıp neyin alınamayacağını marka reddedilirse ücret iade edilir mi yazısında ayrıntılı ele aldık.
Bir firma iade güvencesi sunuyorsa şartlarını okuyun: hangi ret türünü kapsıyor, ön araştırma şartı var mı, ret kararının kesinleşmesi bekleniyor mu, hangi ödemeler iade ediliyor? Webx'te bu güvence, şartları kendi sayfasında açıkça yazılı olan iade garantili başvuru modeli ile sunulur.
Süreç Yönetimi: Dosyanız Nasıl Takip Edilecek?
Başvuru gönderildikten sonra kaybedilen hakların çoğu hukuki değil idari nedenlerle, yani kaçırılan bir tebligat ya da geç iletilen bir yazı yüzünden kaybedilir. İki soru bu riski ölçer.
8. Bildirimleri kim takip ediyor, size nasıl iletiyor?
Vekil tayin edildiğinde vekile yapılan tebligat size yapılmış sayılır (SMK m.160/4). Elektronik tebligat ise belgenin posta kutusuna konulduğu tarihi izleyen onuncu günün sonunda, belge açılmasa bile yapılmış sayılır (SMK m.160/6). Yani firmanın bir bildirimi size geç iletmesi, cevap süresini sizin için de kısaltır.
Sorulacak olan şudur: Kurumdan gelen bir yazı size kaç gün içinde ve hangi kanaldan (e-posta, SMS, müşteri paneli) iletiliyor, cevap için size ne kadar süre kalıyor ve kararı kim veriyor?
9. İletişim ve raporlama düzeni nasıl?
Dosyanızın hangi aşamada olduğunu öğrenmek için firmayı aramak zorunda kalmamalısınız. İyi bir düzende başvuru numarası başvuru günü paylaşılır, dosya durumu (inceleme, yayım, itiraz süresi, tescil) aşama değiştikçe bildirilir ve dosyadan sorumlu tek bir muhatap vardır. Başvuru numarasıyla dosyanızı Kurumun kendi sistemlerinden de takip edebilirsiniz; firmanın raporu bu kaydı tamamlamalı, onun yerine geçmemelidir.
Tescil Sonrası ve Büyüme: Firma Uzun Vadede Ne Sunuyor?
Tescil belgesi sürecin sonu değil, on yıllık bir koruma döneminin başıdır. Son üç soru, firmanın bu dönemdeki rolünü ve sözlerinin doğrulanabilirliğini ölçer.
10. Tescilden sonra ne oluyor: yenileme ve izleme?
Koruma bitiş tarihinin takip edilip edilmediğini, yenileme penceresi açıldığında size hatırlatılıp hatırlatılmadığını ve Resmî Marka Bülteninin benzer başvurular için düzenli izlenip izlenmediğini sorun. Bu hizmetler başvuru teklifine dahil olmak zorunda değildir, ama firmanın bunları sunup sunmadığı ve nasıl fiyatladığı baştan bilinmelidir. İzlemenin neden gerekli olduğunu marka izleme yazısında, yenileme sürecini de marka yenileme nasıl yapılır rehberinde anlattık.
11. Yurt dışı başvuru kapasitesi var mı?
İhracat ya da yurt dışında satış planınız varsa, firmanın Madrid Protokolü üzerinden başvuru yapıp yapmadığını ve hedef ülkede itiraz gelirse kiminle çalıştığını sorun. Türkiye'deki ilk başvurunun tarihinden itibaren işleyen altı aylık rüçhan süresi, bu kapasiteyi baştan önemli kılar. TÜRKPATENT 2026 tarifesinde uluslararası başvurunun WIPO'ya bildirim ücreti 3.850 TL'dir (kalem 02.01.19); hedef ülke ücretleri ayrıca ödenir. Seçenekleri uluslararası marka tescili sayfasında özetledik.
12. Referans ve şeffaflık: neyi doğrulayabilirsiniz?
Referansı sözle değil, doğrulanabilir bilgiyle değerlendirin: firmanın ticaret unvanı ve adresi, dosyada çalışacak vekilin sicildeki kaydı, sözleşme örneği ve ücret kalemleri. Yayımlanmış müşteri yorumları fikir verebilir; ama kaynağı ve hesaplama yöntemi belirtilmeyen müşteri sayıları ya da başarı oranları bir ölçüt değildir. SMK m.22/3'e göre sicil alenidir; firma bir markayı referans gösteriyorsa, kaydın durumunu başvuru numarasıyla kendiniz kontrol edebilirsiniz.
Kırmızı Bayraklar: Hangi Vaatlerden Uzak Durmalı?
Aşağıdaki işaretlerden biri bile, teklifi yeniden sorgulamak için yeterli bir nedendir:
- "Tescili garanti ediyoruz" vaadi: tescil kararı Kurumun incelemesine ve üçüncü kişilerin itirazlarına bağlıdır; hiçbir firma sonucu garanti edemez. Ret hâlinde yazılı şartlara bağlı bir ücret iadesi ise farklı bir şeydir.
- Fiyatın tek kalem yazılması: resmî ücret ile hizmet bedeli ayrılmıyorsa ne için ödeme yaptığınızı göremez, tarifeyle de karşılaştıramazsınız.
- Vekil adının verilmemesi: dosyada kimin adı bulunacağını söylemeyen ya da vekil olmayan bir aracı üzerinden çalışan yapı.
- e-Devlet şifresi istenmesi: yetkilendirme vekâletnameyle yapılır, şifreyle değil.
- Araştırmasız "hemen başvuralım" ısrarı: aynı gün başvuru hız gibi görünür, ama ret riskini tamamen size bırakır.
- İtiraz ve tescil ücreti hakkında belirsizlik: "gerekirse konuşuruz" cevabı, maliyetin en belirsiz kısmını sonraya erteler.
- Sözleşmesiz çalışma: kapsamı, iadesi ve sona ermesi yazılı olmayan bir hizmet, uyuşmazlıkta size dayanak bırakmaz.
Teklifleri Yan Yana Nasıl Karşılaştırırsınız?
Teklifleri fiyattan önce kapsamla karşılaştırın. Aşağıdaki tabloda her satır için güçlü ve zayıf bir teklifin nasıl göründüğü özetleniyor:
| Kriter | Güçlü teklif | Zayıf teklif |
|---|---|---|
| Vekil | Dosyadaki vekilin adı yazılı, sicilde doğrulanabilir | Vekil adı yok, yalnızca "uzman ekibimiz" ifadesi |
| Ön araştırma | Kapsamı tanımlı, sonucu risk değerlendirmesiyle veriliyor | Sözlü "sorun yok" |
| Ücret | Resmî ücret ve hizmet bedeli ayrı; sınıf sayısı ve tescil ücreti belirtilmiş | Tek kalem "her şey dahil" |
| İtiraz ve ret | Görüş ve karara itiraz kapsamda ya da ücreti önceden yazılı | "Gerekirse bakarız" |
| Tebligat | İletme süresi ve kanalı yazılı | Belirsiz |
| Tescil sonrası | Yenileme hatırlatma ve izleme seçeneği tanımlı | İlişki tescil belgesiyle biter |
| Sözleşme ve iade | Yazılı sözleşme, iade şartları açık | Sözleşme yok ya da iade şartları belirsiz |
| Yurt dışı | Madrid ve hedef ülke süreci açıklanabiliyor | "Sonra bakarız" |
Tabloda boş kalan her satırı firmaya yazılı olarak sorun. Cevap veremeyen bir satır, genellikle hizmetin o kısmının teklife dahil olmadığı anlamına gelir.
Seçim Sürecini Adım Adım Nasıl Yürütürsünüz?
Karşılaştırmanın adil olması için bütün firmalara aynı bilgiyi verin ve aynı soruları sorun:
- Özet hazırlayın: marka adınızı, faaliyet alanınızı ve üç–beş yıllık planınızı tek sayfada yazın.
- Vekili doğrulayın: kısa listedeki her firmadan dosyada çalışacak vekilin adını isteyin ve TÜRKPATENT'in vekil listesinden kontrol edin.
- Yazılı teklif isteyin: aynı kapsam için; sınıf sayısı, resmî ücretler ve hizmet bedeli ayrı olacak şekilde.
- Tabloyla karşılaştırın: yukarıdaki sekiz kriteri doldurun, boş kalan satırları sorun.
- Sözleşmeyi okuyun: kapsam, itiraz ücreti, iade şartları ve vekâletin sona ermesi imzadan önce netleşsin.
- Başvuruyu kontrol edin: başvuru günü başvuru numarasını isteyin ve dosyayı Kurumun sisteminden bir kez de kendiniz görün.
Seçiminizden memnun kalmazsanız, vekilinizi süreç içinde değiştirmeniz de mümkündür; ancak işleyen bir süre varken değişiklik yapmak risklidir. Bu yüzden doğru marka tescil firması seçimi, en ucuz ve en kolay yöntemle başta yapılır.
Sonuç
Akılda kalacaklar:
- İlk kontrol: dosyayı yürütecek kişi TÜRKPATENT vekil siciline kayıtlı bir marka vekili mi?
- Resmî ücret her firmada aynıdır; teklifleri yalnızca hizmet bedeli ve kapsam üzerinden karşılaştırın.
- Ön araştırma, itiraz, tebligat takibi ve tescil sonrası işler teklifte açıkça yazmalıdır.
- Tescili garanti eden bir vaat kırmızı bayraktır; yazılı şartlı bir iade güvencesi ise ayrı bir şeydir.
- e-Devlet şifrenizi paylaşmayın; yetkilendirme vekâletnameyle yapılır.
- Bütün firmalara aynı bilgiyi verin ve cevapları aynı tabloda yan yana koyun.
Teklifimizi bu 12 soruyla sınamak ister misiniz?
Webx, TÜRKPATENT nezdinde yetkili marka vekilleriyle çalışır; marka tescil teklifinde resmî ücretleri ve hizmet bedelini ayrı kalemler olarak gösterir, ücretsiz ön araştırmanın sonucunu başvurudan önce sizinle paylaşır ve dosyanızın aşamalarını müşteri panelinden izlemenizi sağlar. Yukarıdaki 12 soruyu bize de sorun: marka adınızı ve faaliyet alanınızı iletişim sayfamızdan iletin, cevapları yazılı teklifle birlikte gönderelim.