Marka itirazına karşı görüş, TÜRKPATENT'in itirazı size bildirmesinin ardından bir ay içinde sunulan yazılı savunmadır. Bu, itiraz dosyasında söz hakkınızı kullandığınız tek belgedir; süresi içinde sunulmazsa dosya karşı tarafın iddialarıyla karara bağlanır.
Etkili bir karşı görüş dört bileşenden oluşur:
- Kullanım ispatı talebi (şartları varsa) — en güçlü araç, yalnızca bu süre içinde kullanılabilir
- İşaret düzleminde savunma — markalar neden benzer değil?
- Mal ve hizmet düzleminde savunma — kapsamlar neden çakışmıyor?
- Delil eki — iddiaları belgeleyen dosyalar
Sürecin bütününü Markama İtiraz Geldi, Ne Yapmalıyım? yazımızda ele aldık; bu yazı dilekçenin kendisine odaklanır.
Önce: Kullanım İspatı Talebi
Bunu dilekçenin ilk maddesi yapın, çünkü kaçırıldığında geri dönüşü yoktur.
SMK m.19 uyarınca, itiraz karıştırılma ihtimaline dayanıyorsa ve itiraza dayanak marka, sizin başvuru veya rüçhan tarihinizde Türkiye'de en az beş yıldır tescilliyse, itiraz edenden markasını itiraza dayanak mal ve hizmetlerde ciddi biçimde kullandığını ispat etmesini talep edebilirsiniz.
Usul kuralları katıdır:
- Talep, görüş sunma süresi içinde yapılmalıdır.
- Talep açık ve yazılı olmalıdır — dilekçe içinde üstü kapalı bir ima yeterli sayılmayabilir.
- Talep üzerine itiraz edene delil sunması için bir aylık süre verilir; bu süreden sonra sunulan deliller değerlendirilmez.
Sonuç: itiraz eden kullanımı ispatlayamazsa itirazı reddedilir. Kısmen ispatlarsa itiraz yalnızca ispatlanan mal ve hizmetler bakımından incelenir.
Bu araç pratikte, uzun süre önce tescil edilip fiilen kullanılmayan markalara dayanan itirazların önemli bölümünü ortadan kaldırır. Kullanım zorunluluğunun kapsamını Marka Kullanım Zorunluluğu: 5 Yıl Kuralı yazımızda anlattık.
İşaret Düzleminde Savunma
Benzerlik değerlendirmesi üç boyutta yapılır; her birini ayrı ayrı ele alın. Toplu bir "markalarımız farklıdır" ifadesi değerlendirmeye katkı sağlamaz.
Görsel
Harf sayısı, hece yapısı, kelime uzunluğu, baş harf farkı, tipografi ve şekil unsurları. Baş harflerin farklı olması, tüketicinin ilk odaklandığı yer olduğu için ağırlıklı değerlendirilir.
İşitsel
Türkçe telaffuzda nasıl duyulduğu. Vurgu, hece sayısı ve ses uyumu farklıysa bunu açıkça yazın.
Kavramsal
Markaların çağrıştırdığı anlam. İki marka biçimsel olarak yakın olsa bile farklı ve belirgin anlamlar taşıyorsa, bu fark karıştırılma ihtimalini azaltabilir.
Zayıf unsur savunması
Ortak olan kelime sektörde yaygın ya da tanımlayıcıysa ayırt ediciliği düşüktür ve tek başına benzerlik kurmaz. Bunu göstermenin somut yolu, aynı kelimeyi içeren başka tescillerin varlığını dosyaya sunmaktır: aynı ibare piyasada birden çok marka tarafından kullanılıyorsa, ibarenin tekelleştirilemeyeceği ortaya çıkar.
Ölçütlerin ayrıntısı: Karıştırılma İhtimali Nedir?
Mal ve Hizmet Düzleminde Savunma
Benzerlik için iki koşul birlikte aranır. İşaretler benzer olsa bile mal/hizmet yakınlığı yoksa itiraz sonuçsuz kalabilir.
Gösterilmesi gerekenler:
- Alt grup ayrımı. Aynı sınıfta olmak yeterli değildir; farklı alt gruplarda olduğunuzu belirtin.
- Dağıtım kanalı. Ürünler aynı raflarda, aynı platformlarda satılmıyorsa yazın.
- Hedef kitle. Biri profesyonel alıcıya, diğeri son tüketiciye yönelikse dikkat düzeyi farklıdır ve karıştırma ihtimali azalır.
- Tamamlayıcılık ilişkisinin yokluğu. Ürünler birlikte kullanılmıyor, biri diğerinin yerine geçmiyorsa belirtin.
Delil Eki: Neyin Belgesi?
| Savunma | Sunulacak delil |
|---|---|
| Markanız kullanımla bilinir hâle geldi | Tarihli faturalar, reklam harcamaları, basın görünürlüğü, satış hacmi |
| Ortak kelime zayıf/yaygın | Aynı ibareyi içeren diğer tescillerin listesi |
| Pazarlar ayrışıyor | Katalog, fiyat listesi, hedef müşteri belgeleri, satış kanalı kayıtları |
| Yıllardır yan yana var olduk | Her iki markanın da uzun süredir karışıklık yaratmadan kullanıldığını gösteren kayıtlar |
| Önceki hakkınız var | En eski tarihli kullanım belgeleri, web arşiv kayıtları |
İşe Yaramayan Savunmalar
- "Logolarımız tamamen farklı." Bileşik markalarda kelime unsuru şekilden daha baskındır; tüketici markayı adıyla hatırlar.
- "Sonuna kelime ekledim." Eklenen kelime tanımlayıcıysa ("tekstil", "group", "dijital") ayırt edicilik katmaz.
- "Yıllardır kullanıyorum." Tek başına yeterli değildir; kullanımın tarihli belgelerle ispatı gerekir.
- "Kimse bugüne kadar karıştırmadı." Kanun gerçekleşmiş bir karışıklık aramaz, ihtimal yeterlidir.
- "Şirketlerimiz farklı şehirlerde." Marka koruması ülke geneli için doğar; coğrafi ayrım tek başına savunma değildir.
Görüşe Alternatif: Mutabakat
Bazı dosyalarda en hızlı sonuç, hukuki tartışmayı sürdürmek yerine karşı tarafla anlaşmaktır. İtiraz eden markanızın tesciline muvafakat ederse süreç bu yolla kapanır. Özellikle taraflar farklı ürün gruplarında faaliyet gösteriyorsa gerçekçidir: Muvafakatname ile Marka Tescili.
İtiraz yalnızca belirli kalemlere yönelikse, kapsamı daraltarak itirazı konusuz bırakmak da bir seçenektir. Karar verirken çıkarılacak kalemlerin işinizin merkezinde olup olmadığını tartın.
Görüş Sonrası
Kurum, itirazı ve görüşünüzü birlikte değerlendirerek karar verir. Karar aleyhinize çıkarsa bildirimden itibaren iki ay içinde Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu'na itiraz edebilirsiniz: Marka Başvurum Reddedildi, Ne Yapmalıyım?
Dilekçenizi Birlikte Hazırlayalım
Karşı görüş, sürenin ve usulün belirleyici olduğu bir işlemdir; özellikle kullanım ispatı talebi kaçırıldığında geri alınamaz. İtiraz dilekçesini paylaşın; hukuki koruma ekibimiz savunma stratejisini ve delil listesini süre dolmadan kurgulasın.