Marka başvurunuza itiraz gelmesi, başvurunuzun reddedildiği anlamına gelmez. İtiraz yalnızca bir inceleme başlatır ve bu incelemede söz hakkı sizindir. Yapmanız gereken üç şey vardır:
- Süreyi kaçırmayın. TÜRKPATENT itirazı size bildirir ve görüşlerinizi sunmanız için bir aylık süre verir.
- Kullanım ispatı talebini değerlendirin. İtiraz dayanağı marka beş yıldan eski bir tescilse, itiraz edenden markasını gerçekten kullandığını ispat etmesini isteyebilirsiniz. Bu, en güçlü savunma aracıdır ve yalnızca görüş süreniz içinde kullanılabilir.
- Görüşünüzü gerekçeli sunun. "Markalarımız farklı" demek yetmez; farkın hangi ölçütlerde ortaya çıktığını göstermek gerekir.
Aşağıda her adımı ve elinizdeki diğer çıkış yollarını açıklıyoruz.
İtiraz Neden Geldi?
Yayımlanmış bir marka başvurusuna, ilgili kişiler tarafından yayımdan itibaren iki ay içinde itiraz edilebilir (6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu m.18). İtirazlar genellikle şu gerekçelere dayanır:
- Karıştırılma ihtimali (SMK m.6/1). En yaygın gerekçedir: önceki bir markayla benzerlik ve mal/hizmet örtüşmesi.
- Tanınmışlık. İtiraz eden markasının tanınmış olduğunu ve farklı sınıflarda bile zarar göreceğini ileri sürer.
- Ticaret unvanı, işletme adı gibi önceki haklar.
- Kötü niyet iddiası.
- Mutlak ret nedenleri (SMK m.5). Ayırt edicilik, tanımlayıcılık gibi gerekçeler üçüncü kişilerce de ileri sürülebilir.
Gelen itirazın hangi gerekçeye dayandığını bilmek, savunmanın tamamını belirler. İtiraz dilekçesini baştan sona okumadan strateji kurmayın.
Adım 1: Süreyi Not Edin
Kurum itirazı size tebliğ eder ve bir ay içinde görüşlerinizi sunmanızı ister. Bu süre içinde:
- Görüş sunmazsanız dosya mevcut hâliyle karara bağlanır.
- Kullanım ispatı talebinde bulunmazsanız bu hakkınızı kaybedersiniz — sonradan ileri sürülemez.
Tebligatın e-posta ya da EPATS bildirimi olarak gelebileceğini unutmayın. Başvuru sürecinde bildirim kanallarını düzenli kontrol etmek, bu tür süre kayıplarının en yaygın nedenidir.
Adım 2: Kullanım İspatı Talebini Değerlendirin
Bu, çoğu başvuru sahibinin haberdar olmadığı en etkili savunma aracıdır.
SMK m.19 uyarınca, itiraz karıştırılma ihtimaline dayanıyorsa ve itiraza dayanak marka, sizin başvuru (veya rüçhan) tarihinizde Türkiye'de en az beş yıldır tescilliyse, itiraz edenden şunu talep edebilirsiniz: itirazına dayanak yaptığı mal ve hizmetlerde markasını ciddi biçimde kullandığını ispat etsin ya da kullanmamanın haklı sebebini göstersin.
Sonuç:
- İtiraz eden kullanımı ispatlayamazsa itirazı reddedilir.
- Kısmen ispatlarsa itiraz yalnızca ispatlanan mal/hizmetler bakımından incelenir.
Usul kuralları katıdır: talebin görüş sunma süresi içinde, açıkça ve yazılı olarak Kurum'a bildirilmesi gerekir. Talep üzerine itiraz edene delil sunması için bir aylık süre verilir; bu süreden sonra sunulan deliller değerlendirmeye alınmaz.
Pratikte bu araç, uzun süre önce tescil edilip rafta bırakılmış markalara dayanan itirazların önemli bölümünü ortadan kaldırır.
Adım 3: Görüşünüzü Gerekçelendirin
Görüş dilekçesinde işe yarayan argümanlar somut ölçütlere dayananlardır:
- İşaret farklılığı. Görsel, işitsel ve kavramsal düzlemde farkı ayrı ayrı gösterin. Baş harflerin farklılığı, hece sayısı, telaffuz ve anlam ayrımı belirleyicidir.
- Mal ve hizmet farklılığı. Aynı sınıfta olmak benzerlik için yeterli değildir. Alt grupların, dağıtım kanallarının ve hedef kitlenin ayrıştığını gösterin.
- Zayıf unsur savunması. Ortak olan kelime tanımlayıcı veya sektörde yaygınsa, ayırt ediciliği düşüktür ve tek başına benzerlik kurmaz.
- Tüketici profili. Ürün profesyonel alıcılara yönelikse dikkat düzeyi yüksektir ve karıştırma ihtimali azalır.
İşe yaramayan argümanlar da vardır: "logolarımız tamamen farklı" savunması çoğu zaman yetersiz kalır, çünkü tüketici markayı çizgisiyle değil adıyla hatırlar. "Yıllardır kullanıyorum" ifadesi de tek başına yeterli değildir; kullanımın belgelerle ve tarihleriyle ispatı gerekir.
Değerlendirmenin hangi ölçütlere göre yapıldığını Karıştırılma İhtimali Nedir? yazımızda ayrıntılandırdık. Görüş dilekçesinin yapısı için Marka İtirazına Karşı Görüş Nasıl Verilir? yazımıza bakabilirsiniz.
Alternatif Yol: Muvafakatname
Bazı dosyalarda en hızlı çözüm hukuki tartışma değil, ticari mutabakattır. İtiraz eden taraf, markanızın tesciline yazılı olarak muvafakat ederse süreç bu yolla çözülebilir.
Muvafakat özellikle şu durumlarda gerçekçidir: taraflar farklı şehirlerde faaliyet gösteriyor, ürün grupları fiilen kesişmiyor ya da itiraz eden asıl olarak kapsamın daraltılmasını istiyor. Usul ve şartları Muvafakatname ile Marka Tescili yazımızda anlattık.
Alternatif Yol: Kapsamı Daraltmak
İtiraz yalnızca belirli mal veya hizmetlere yönelikse, o kalemleri kapsamdan çıkararak itirazı konusuz bırakmak mümkün olabilir. Bu, markanın geri kalan kapsamda tescil edilmesini sağlar.
Karar verirken şunu tartın: çıkardığınız kalemler işinizin bugünkü ya da yakın gelecekteki merkezinde mi? Merkezdeyse daraltma, davayı kazanıp savaşı kaybetmek olur.
İtiraz Kabul Edilirse Ne Olur?
Kurum itirazı haklı bulursa başvurunuz tümüyle ya da kısmen reddedilir. Bu son karar değildir: ret kararının bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde Kurum'a itiraz edebilirsiniz (SMK m.20). Bu itirazı Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) inceler.
YİDK de aleyhinize karar verirse, kararın bildiriminden itibaren iki ay içinde Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde iptal davası açma yolu açıktır. Süreci Marka Red Kararına İtiraz ve YİDK Kararına Karşı Dava yazılarımızda ayrıntılandırdık.
Bundan Sonrası İçin
İtiraz süreçlerinin çoğu, başvurudan önce yapılacak bir benzer marka araştırmasıyla öngörülebilirdi. Araştırma, riskli benzerlikleri harç ödenmeden önce ortaya çıkarır ve marka adını ya da kapsamı zamanında ayarlama imkânı verir.
Halihazırda bir itirazla karşı karşıyaysanız süre işliyor demektir. İtiraz dilekçesini ve başvuru bilgilerinizi paylaşın; hukuki koruma ekibimiz kullanım ispatı talebinin uygulanabilir olup olmadığını ve savunma stratejisini değerlendirsin.