Marka sorgulama, tescil ettirmek istediğiniz adın daha önce başkası adına tescilli ya da başvurulmuş olup olmadığını kontrol etmektir. TÜRKPATENT'in çevrimiçi araştırma ekranından ücretsiz yapılabilir.
Ancak sorgulamanın asıl değeri, listede aynı adı görüp görmemekte değildir. Marka başvurularının reddedilme ya da itirazla karşılaşma nedenlerinin büyük çoğunluğu birebir aynılık değil, benzerliktir. Bu yüzden doğru sorgulama üç katmanlıdır:
- Birebir arama: aynı ad var mı?
- Benzerlik araması: yazılışı ve okunuşu yakın markalar var mı?
- Sınıf değerlendirmesi: bulunan markalar sizinle aynı alanda mı?
Üçü birlikte yapılmadığında sorgulama yanlış bir güven duygusu verir.
Adınızı hemen kontrol etmek isterseniz ücretsiz marka sorgulama aracımızla tescilli ve başvuru aşamasındaki kayıtları anında görebilirsiniz; bu rehber ise sonucu doğru yorumlamanız için gereken yöntemi anlatır.
Adım 1: TÜRKPATENT Üzerinden Sorgulama
TÜRKPATENT'in marka araştırma ekranından ücretsiz sorgulama yapabilirsiniz. Kendi adınıza kayıtlı başvuruların dosya durumunu ise E-Devlet üzerinden izleyebilirsiniz; iki ekranın amacı farklıdır. Aramayı yaparken:
- Markanızı tam olarak arayın.
- Ardından çekirdek kelimeyi tek başına arayın. "ARYA TEKSTİL" başvurusu yapacaksanız "ARYA" da aranmalıdır. Benzerlik değerlendirmesinde tanımlayıcı ek dikkate alınmaz.
- Sonuçları durum bilgisiyle okuyun: tescilli, başvuru aşamasında, reddedilmiş ya da hükümden düşmüş olabilir. Başvuru aşamasındaki bir marka da sizin başvurunuza engel oluşturabilir.
Adım 2: Benzerlik Araması, Sonucu Belirleyen Kısım
Uygulamada en çok atlanan adım bu oluyor. TÜRKPATENT ve itiraz edenler yalnızca aynı yazılıma değil, görsel, işitsel ve kavramsal yakınlığa bakar.
Aramanız gereken varyasyonlar:
| Varyasyon | Örnek |
|---|---|
| Benzer okunuş, farklı yazılış | CLEVER ↔ KLEVER |
| Harf eksiltme/ekleme | KALMERA ↔ KALMEDA |
| Türkçe karakter farkı | ŞENA ↔ SENA |
| Bitişik/ayrık yazım | YEŞİLAY ↔ YEŞİL AY |
| Aynı anlam, farklı dil | YEDİ DENİZ ↔ SEVEN SEAS |
| Tanımlayıcı ek eklenmiş hâli | ARYA ↔ ARYA GROUP |
Benzerlik ölçütlerinin (baskın unsur, bütünsel izlenim, ortalama tüketici testi) nasıl uygulandığını görmek için Karıştırılma İhtimali Nedir? rehberine bakın.
Adım 3: Sınıf Değerlendirmesi
Bulduğunuz benzer markanın sizin için risk oluşturup oluşturmadığı, hangi sınıflarda tescilli olduğuna bağlıdır. Marka koruması seçilen mal ve hizmetlerle sınırlıdır: bir mobilya markasıyla aynı adı taşıyan bir yazılım markası çoğu durumda yan yana var olabilir.
Bu yüzden sorgulama, sınıflarınızı belirledikten sonra anlam kazanır. Kendi faaliyetinizin hangi sınıflara denk düştüğünü Marka Tescilinde Sınıf Seçimi Nasıl Yapılır? yazımızdaki beş adımlı yöntemle belirleyebilirsiniz. 45 sınıfın tam listesi ise Marka Tescil Sınıfları: 1'den 45'e Tam Liste sayfasında.
Sektörünüze göre hazırladığımız karar rehberleri de bu adımı kısaltır: yazılım, e-ticaret ve diğerleri.
Sorgulamanın Göremediği Riskler
Sorgulama yalnızca başkalarının markalarından doğan riski gösterir. Başvurunuz, hiçbir benzer marka olmasa bile markanın kendisinden kaynaklanan nedenlerle reddedilebilir:
- Ayırt edici olmama: tek harf, basit şekil, sıradan sözcük.
- Tanımlayıcılık, yani ürünü ya da hizmeti doğrudan anlatan adlar ("Taze Ekmek", "Hızlı Kargo").
- Yanıltıcılık: ürünün kaynağı veya niteliği hakkında yanlış izlenim.
- Tescilli coğrafi işaret içerme; özellikle gıda ve yeme-içme sektöründe.
Bu nedenler TÜRKPATENT tarafından kendiliğinden incelenir; sorgulama listesinde görünmezler. Tamamı için: Marka Tescil Başvurusu Neden Reddedilir?
Sonucu Nasıl Yorumlamalı?
| Sorgulama sonucu | Anlamı | Ne yapmalı? |
|---|---|---|
| Aynı ad, aynı sınıfta tescilli | Yüksek risk | Ad değişikliği ya da muvafakat |
| Benzer ad, aynı sınıfta | Değerlendirme gerekir | Benzerlik analizi |
| Aynı ad, ilişkisiz sınıfta | Kural olarak düşük risk | Tanınmışlık kontrolü |
| Benzer ad, başvuru aşamasında | Risk sürüyor | Süreci izlemek |
| Sonuç yok | Garanti değil | Ayırt edicilik kontrolü |
"Sonuç yok" çıktısı garanti değildir. Her gün yeni başvurular yapılır ve sorgulama yalnızca o anı yansıtır.
Benzer Marka Çıktıysa Seçenekleriniz
- Ada ayırt edici unsur eklemek. Tanımlayıcı olmayan, özgün bir kelime veya güçlü bir şekil unsuru.
- Kapsamı daraltmak. Çakışma belirli mal/hizmetlerdeyse o kalemleri çıkarmak.
- Muvafakat almak. Önceki marka sahibinin yazılı izni: Muvafakatname ile Marka Tescili
- Kullanım ispatı ihtimalini değerlendirmek. Engel marka beş yıldan eski ve fiilen kullanılmıyorsa itiraz aşamasında ispat talep edilebilir.
- Adı değiştirmek. En radikal ama bazen en ekonomik seçenek, çünkü ret hâlinde ödenen harç iade edilmez.
Benzerlik ne zaman gerçekten ret sebebine dönüşür? Bunun cevabı ayrı bir rehberde: Benzer Marka Nedeniyle Tescil Reddedilir mi?
Sorgulama Ne Zaman Yapılmalı?
İki noktada:
- Ad seçerken. Henüz tabela, ambalaj ve alan adı yatırımı yapılmadan. Ad seçim yöntemi: Marka Adı Nasıl Seçilir?
- Başvurudan hemen önce. Aradan zaman geçtiyse sonuç eskimiş olabilir.
Sorgulama Bittikten Sonra: İzleme
Sorgulama başvurudan önceki kontroldür. Tescilden sonra ise farklı bir ihtiyaç doğar: markanıza benzer yeni başvuruları bültende yakalamak.
Yayımlanmış bir başvuruya itiraz süresi iki aydır ve bu süre kendiliğinden işler. Kimse size bildirim göndermez. Süre kaçırılırsa marka tescil edilir ve geriye yalnızca mahkemede hükümsüzlük davası kalır.
İkisinin farkı: Marka İzleme (Bülten Takibi) Neden Şart?
Profesyonel Araştırma Ne Ekler?
Kendi yapacağınız sorgulama iyi bir başlangıçtır. Vekil aracılığıyla yapılan araştırma ise şunları ekler:
- Sistematik benzerlik varyasyonu taraması (fonetik, görsel, kavramsal)
- Sınıf ve alt grup düzeyinde örtüşme analizi
- Ayırt edicilik ve tanımlayıcılık değerlendirmesi
- Tescilli coğrafi işaret ve önceki hak kontrolü
- Riskin somut bir yol haritasına dönüştürülmesi
Kendi Aramanızdan Vekil Raporuna
İlk eleme için ücretsiz marka sorgulama aracı yeterli: tescilli ve başvuru aşamasındaki benzer kayıtları anında listeler. Sonuç kafanızı karıştırdıysa ya da başvuruya hazırsanız adı ve faaliyet alanını bize yazın. Sınıf bazlı benzerlik araştırmasını marka tescil sürecinin ilk adımı olarak yapar, riski başvurudan önce raporlarız. Tescilden sonrası marka izleme hizmetinin işi.
