Marka tescilinde sınıf seçimi, işletmenizin fiilî faaliyetini TÜRKPATENT'in mal ve hizmet listesine çevirme işidir. Doğru yöntem şudur: önce markayı hangi ürün ve hizmetler üzerinde kullandığınızı yazın, sonra bunların her birini listedeki alt gruplarla eşleştirin, en son maliyet ve strateji açısından kapsamı sadeleştirin.
Bu karar, başvuruda geri alınamayan tek karardır. Marka adını değiştirebilir, logoyu güncelleyebilir, adresi düzeltebilirsiniz; ancak tescilden sonra kapsama sınıf eklenemez. Yeni bir alan için yeni bir başvuru gerekir ve o başvuru, aradan geçen sürede yapılmış üçüncü kişi başvurularının arkasında sıraya girer.
45 sınıfın tam listesini arıyorsanız doğru adres Marka Tescil Sınıfları: 1'den 45'e Tam Liste. Buradaki konu liste değil, seçim yöntemi.
Adım 1: Faaliyetinizi Cümlelerle Yazın
Sınıf numaralarıyla başlamayın. Önce markanızı fiilen ne üzerinde kullandığınızı gündelik dille yazın:
- "Kendi tasarladığımız kadın giyim ürünlerini üretip kendi mağazamızda ve internet sitemizde satıyoruz."
- "Restoran işletiyoruz, ayrıca kendi markamızla paketlenmiş kahve satıyoruz."
- "Bir mobil uygulama geliştirdik, uygulama ücretsiz ama kurumsal müşterilere abonelikli panel veriyoruz."
Bu cümlelerdeki her fiil ayrı bir sınıfa işaret eder: üretmek, satmak, işletmek, geliştirmek, abonelik vermek. Cümleyi ne kadar somut yazarsanız eşleştirme o kadar isabetli olur.
Adım 2: Mal mı, Hizmet mi?
Listenin temel ayrımı budur. 1–34 arası sınıflar malları, 35–45 arası sınıflar hizmetleri kapsar.
Kritik nokta: bir ürünü satmak, o ürünü üretmekle aynı şey değildir. "Ürün" bir mal sınıfına, "satış/mağazacılık" ise 35. sınıfa girer. İkisi ayrı koruma alanlarıdır.
| Yaptığınız iş | Sınıf tipi | Örnek |
|---|---|---|
| Ürünü üretiyor / kendi markanızla ürettiriyorsunuz | İlgili mal sınıfı | Giyim → 25, kozmetik → 3, gıda → 29/30 |
| Başkalarının ürünlerini satıyorsunuz | 35 (perakendecilik) | Çok markalı mağaza, pazaryeri satıcılığı |
| Hizmet veriyorsunuz | İlgili hizmet sınıfı | Restoran → 43, kurs → 41, yazılım → 42 |
| Hem üretip hem satıyorsunuz | Mal sınıfı + 35 | Kendi markalı butik + e-ticaret |
Adım 3: Alt Grup Düzeyine İnin
TÜRKPATENT listesinde sınıflar kendi içinde alt gruplara ayrılır ve başvuruda seçtiğiniz şey aslında bu alt gruplardır. Sınıf numarası tek başına bir kapsam ifade etmez.
Bunun iki sonucu vardır:
- Genel başlık geniş kapsar. Tebliğ 2026/2 m.3/2'ye göre bir grubun genel başlığı, o tanıma giren ve aynı sınıftaki bütün mal ya da hizmetleri kapsar; listede yer almayan mallar da benzer nitelikteki mallarla aynı kapsamda değerlendirilebilir (m.3/3).
- Aynı tür tespitinde gruplar esas alınır. Tebliğ m.3/4'e göre SMK m.5/1-ç'deki aynı tür mal ve hizmet tespitinde listedeki gruplar esas alınır; Kurum gerektiğinde daha geniş bir değerlendirme de yapabilir. Yani rakibinizle aynı grupta olmak, resen ret riskinizi doğrudan etkiler.
Uygulamada en çok hata 35. sınıfta yapılıyor: perakendecilik hizmetleri bu sınıfın ayrı bir alt grubudur ve açıkça yazılmadıkça kapsama girmez. Ayrıntısı için 35. Sınıf Marka Tescili yazımıza bakın.
Ayrıca 2026/2 sayılı tebliğle birlikte 35. sınıfta perakende/toptan satış hizmetleri tanımlanırken yalnızca mal grupları yazılabilmektedir; hizmet grupları bu kapsamda gösterilemez.
Adım 4: Kapsamı Sadeleştirin
Bu adımda soru şudur: "Bu sınıfa gerçekten ihtiyacım var mı?"
Üç filtre uygulayın:
- Önce kullanım: markayı bu mal/hizmette bugün kullanıyor musunuz ya da yakın vadede kullanacak mısınız? Tescil tarihinden itibaren beş yıl boyunca ciddi biçimde kullanılmayan sınıflar iptal talebine açıktır (SMK m.26).
- Sonra risk: bu sınıfta güçlü bir benzer marka var mı? Varsa o sınıfı eklemek başvurunun tamamını riske atabilir. İtiraz tek bir sınıf üzerinden gelse bile süreç uzar.
- En son maliyet: ek sınıflar hem başvuru hem yenileme ücretini artırır. Yenileme on yılda bir tekrar eder; bugünkü fazladan sınıf, kalıcı bir gider kalemidir.
Sınıf sayısında nerede durmak gerektiği sorusuna Bir Marka Kaç Sınıfta Tescil Edilmeli? daha ayrıntılı cevap veriyor.
Adım 5: Seçtiğiniz Sınıflarda Araştırma Yapın
Sınıflar netleştikten sonra sıra, markanın o sınıflarda müsait olup olmadığına gelir. Araştırma sınıf bazlıdır: markanız 25. sınıfta çakışıyor ama 35'te temizse, kapsamı buna göre kurgulamak süreci kurtarabilir.
Bu aşamada yapılan marka adı araştırması, harç ödemeden önce riski görmenin tek yoludur. Araştırma birebir aynı adı değil, görsel ve işitsel olarak yakın markaları da kapsamalıdır. TÜRKPATENT'in ret değerlendirmesi de bu ölçütlere göre yapılır.
Kapsamı Bozan Beş Seçim Hatası
- Yalnızca 35. sınıf almak. Ürün satan bir işletme sadece 35 alırsa, ürünün üzerindeki marka kullanımı korumasız kalır. Rakip aynı adı ürün sınıfında tescil ettirebilir.
- Ticaret sicili faaliyet konusunu kopyalamak. NACE kodları ile Nice sınıfları farklı sistemlerdir; sicildeki geniş faaliyet tanımı marka kapsamını belirlemez.
- "Ne olur ne olmaz" diye sınıf yığmak. Kullanılmayan sınıflar hem maliyet hem beş yıl sonra iptal riski üretir.
- Franchise planını atlamak. Zincir kurmayı düşünen bir işletme yalnızca hizmet sınıfını alırsa, franchise ilişkisinin dayanağı olan marka kullanımı eksik korunur.
- Alt grubu değil sınıfı seçmek. "35. sınıf aldım" demek yeterli değildir; hangi alt grupları aldığınız kapsamı belirler.
Yanlış seçimin sonuçlarını ve düzeltme yollarını Yanlış Marka Sınıfı Seçilirse Ne Olur? yazımızda ayrıntılandırdık.
Sektörünüze Göre Karar Rehberleri
Faaliyet modeline göre sınıf haritası çıkardığımız rehberler:
- Yazılım ve mobil uygulamalar
- E-ticaret ve sosyal medya / dijital hizmetler
- Restoran, güzellik merkezi, eğitim
- Giyim, kozmetik
- İnşaat, danışmanlık
Faaliyet Tanımınızdan Sınıf Listesine
Doğru kapsam listeyi okuyarak değil, işletmeyi tanıyarak çıkar. Faaliyetinizi birinci adımdaki gibi düz cümlelerle yazıp gönderin; marka tescil başvurusundan önce hangi sınıfın gerekli, hangisinin fazlalık olduğunu gerekçesiyle birlikte dönelim.
