Madrid geçici ret, uluslararası başvurunuzda belirlediğiniz bir ülkenin marka ofisinin, markanızı o ülkede tamamen ya da bazı mal ve hizmetler için koruyamayacağını WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü) aracılığıyla bildirmesidir. Adından da anlaşılacağı gibi kesin karar değildir: bildirimde yazan süre içinde, çoğu zaman o ülkedeki bir vekil aracılığıyla ofise cevap verebilir, kapsamı daraltabilir ya da reddi kabul edebilirsiniz. Süre ve usul, reddi veren ofisin kendi hukukuna bağlıdır.
Aşağıda geçici reddin hangi sürede gelebileceğini, bildirimin nasıl okunacağını, cevap seçeneklerini ve sonrasında WIPO'ya gönderilen kararları sırasıyla ele alıyoruz.
Geçici Ret Nedir, Kim Verir?
Geçici reddi WIPO değil, belirlenen akit tarafın ofisi verir; WIPO yalnızca bildirimi kaydeder ve size iletir. Madrid Protokolü m.5/1'e göre ofis, ancak markanın o ofise doğrudan başvurulmuş olsaydı Paris Sözleşmesi çerçevesinde uygulanacak gerekçelerle ret verebilir. Protokol'ün m.5/3 hükmü de önemlidir: hak sahibi, markayı o ofise doğrudan başvurmuş gibi aynı itiraz ve başvuru yollarına sahiptir.
Ortak Yönetmelik (Common Regulations) Kural 17/1'e göre geçici ret iki türlüdür. Resen ret, ofisin kendi incelemesinde bulduğu gerekçelere dayanır: ayırt edicilikten yoksunluk, tanımlayıcılık ya da önceki bir markayla çatışma gibi. İtiraza dayalı ret ise üçüncü bir kişinin o ülkedeki itirazı üzerine verilir. Bir bildirim ikisini birlikte de içerebilir.
Sistemin genel işleyişini uluslararası marka tescili ve Madrid Protokolü yazısında anlattık.
Ret Hangi Süre İçinde Gelebilir?
Kural olarak ofis, reddini WIPO'nun belirlemeyi kendisine bildirdiği tarihten itibaren bir yıl içinde bildirmek zorundadır (Protokol m.5/2-a). Akit taraflar bu süreyi 18 ay olarak beyan edebilir (m.5/2-b); ayrıca itiraza dayalı retlerin 18 aydan sonra da bildirilebileceğini beyan edebilir (m.5/2-c). Bu son durumda ofisin, olası itirazları 18 ay dolmadan WIPO'ya haber vermesi ve reddi itiraz süresinin bitiminden itibaren bir ay içinde, her hâlde itiraz süresinin başlamasından en geç yedi ay sonra bildirmesi gerekir.
WIPO'nun 8 Temmuz 2026 tarihli üyelik listesine göre Türkiye her iki beyanı da yapmıştır; Avrupa Birliği ve Japonya ise 18 aylık süre beyanında bulunmuştur. Bir ülkenin hangi beyanı yaptığını, liste dipnotlarından kontrol edebilirsiniz; ülke listesinin tamamı Madrid Protokolü üye ülkeler yazısında. Sonradan yapılan belirlemelerde süre, WIPO'nun o sonraki belirlemeyi ofise bildirdiği tarihten ayrıca işler; aynı kayıtta farklı ülkeler için farklı takvimler oluşabilir.
Süre dolduktan sonra gönderilen bir ret bildirimi, Kural 18/1-a-iii uyarınca WIPO tarafından ret olarak kabul edilmez; WIPO yine de kopyasını size gönderir ve nedenini belirtir. Süresi içinde hiç ret bildirmeyen ofis, m.5/5'e göre o kayıt için ret hakkını kaybeder; WIPO bu durumu korumanın zımnen verilmesi olarak açıklar.
Bildirim Nasıl Okunur?
Bildirimin içeriği Kural 17/2'de sayılmıştır; cevap planının neredeyse tamamı bu alanlardan çıkar. İlk okumada şu tabloyu doldurun:
| Bildirimdeki bilgi | Neden önemli? |
|---|---|
| Gerekçeler ve kanun maddeleri | Savunmanın konusu ve dayanağı |
| Çatışan önceki marka (varsa) | Numara, sahip, mal-hizmet listesi |
| Etkilenen mal ve hizmetler | Kısmi mi, tam mı ret? |
| Cevap süresi ve başlangıcı | Son günün hesabı |
| Başvuru yapılacak merci | Cevabın nereye verileceği |
| Yerel vekil zorunluluğu | Temsilcinin atanma zamanı |
Ret itiraza dayanıyorsa bildirim ayrıca itiraz edenin adını ve itirazın dayandığı mal ve hizmetleri gösterir (Kural 17/3). Kural 17/2-vii'ye göre cevap süresi en az iki aydır; ama sürenin hangi tarihten başladığı ülkeden ülkeye değişir.
Cevap Süresini Nasıl Hesaplarsınız?
Süreyi bildirimin kendisinden ve WIPO'nun ülkelerin beyanlarını derlediği "Time Limits to Respond to Notifications of Provisional Refusal" sayfasından birlikte kontrol edin. Aynı süre farklı ülkelerde farklı günden başlar: ofisin bildirimi düzenlediği tarih, WIPO'nun iletim tarihi ya da hak sahibinin bildirimi aldığı tarih.
WIPO'nun 28 Ağustos 2026'da güncellenen sayfasından birkaç örnek, farkın ne kadar büyük olduğunu gösterir: Birleşik Krallık'ta süre ofisin bildirim tarihinden itibaren iki aydır. Çin'de resen retlerde 15 gün, itiraza dayalı retlerde 30 gündür ve hak sahibinin WIPO bildirimini aldığı tarihten işler. ABD'de resen retlerde süre, ofisin bildirimi WIPO'ya ilettiği tarihten itibaren altı aydır. Almanya'da ise orada yerleşik olmayan hak sahibi için WIPO'nun iletim tarihinden itibaren dört aydır.
Kısa süreli ülkelerde bildirimin size ulaşmasıyla yerel vekilin atanması arasında geçen her gün önemlidir. Madrid başvurusunu yaparken, hangi ülkelerde hangi vekille çalışılacağını önceden belirlemek bu yüzden zaman kazandırır.
Cevap Seçenekleri Nelerdir?
Doğru seçenek, reddin gerekçesine ve markanın o pazardaki önemine bağlıdır. Başlıca yollar şunlardır:
| Seçenek | Ne zaman uygun? | Dikkat |
|---|---|---|
| Savunma / görüş | Gerekçe tartışmaya açıksa | Genellikle yerel vekille |
| Kapsamı sınırlama | Çatışma belirli mallarla sınırlıysa | Sınırlanan kapsam o ülkede kaybedilir |
| Önceki marka sahibiyle anlaşma | Pazarlar ayrışabiliyorsa | Kabulü ülke hukukuna bağlı |
| Reddi kabul | Pazar öncelikli değilse | O ülkede koruma kaybı |
Sınırlamanın iki yolu vardır. Reddi veren ofise o ülke usulüne göre kapsam değişikliği sunulabilir ya da WIPO'ya eMadrid üzerinden mal ve hizmet sınırlaması talebi yapılabilir. WIPO'nun sayfasına göre sınırlama ücreti, kaç akit tarafı ilgilendirdiğinden bağımsız olarak sınırlama başına 177 İsviçre frangıdır; sınırlanan kalemler kayıtta görünmeye devam eder ama ilgili ülkelerde uygulanmaz. Hangi yolun ofisin gözünde daha hızlı sonuç verdiği, yerel vekille teyit edilmelidir.
Savunmanın içeriği gerekçeye göre değişir. Resen tanımlayıcılık ya da ayırt edicilik reddinde işaretin o dildeki anlamı, pazardaki kullanım ve tanınmışlık delilleri öne çıkar. Önceki markaya dayanan retlerde ise işaretler ile mal ve hizmetler arasındaki farklar, o ülkenin benzerlik ölçütlerine göre anlatılır. Önceki markanın kullanılmadığının ileri sürülüp sürülemeyeceği ve bunun hangi usulle yapılacağı da ülke hukukuna bağlıdır; bu yüzden cevap, yerel içtihadı bilen bir vekille kurulmalıdır.
İtiraza dayalı retlerde karşınızda ofisle birlikte bir de itiraz eden taraf vardır. Bu, dosyayı uzatabilir ama anlaşma ihtimalini de doğurur: itiraz edenle kapsam paylaşımı üzerinde uzlaşıldığında itirazın geri çekilmesi, çoğu zaman en kısa çözümdür.
Önceki marka sahibinden alınacak muvafakat ya da birlikte var olma anlaşması bazı ülkelerde reddi aşabilir, bazılarında tek başına yetmez. Türkiye'deki kısmi ret kararlarında izlenen mantık benzerdir; karşılaştırma için kısmi red sonrası seçenekler yazısına bakabilirsiniz.
Adım Adım Geçici Rete Cevap
- Tarihleri kaydedin: Bildirimin tarihi, WIPO'nun iletim tarihi ve size ulaştığı gün.
- Son günü hesaplayın: Bildirimdeki süreyi WIPO'nun süre tablosuyla karşılaştırın.
- Kaydı kontrol edin: Madrid Monitor'da reddin kayda işlendiğini ve diğer ülkelerin durumunu görün.
- Yerel vekili atayın: Bildirim zorunlu tutuyorsa gecikmeden; zorunlu değilse bile ülke usulünü bilen biriyle çalışın.
- Gerekçeleri ayrıştırın: Resen gerekçe ile itiraza dayalı gerekçeyi ve etkilenen kalemleri ayrı ayrı listeleyin.
- Stratejiyi seçin: Savunma, sınırlama, anlaşma ya da kabul; bir kısmı için biri, bir kısmı için diğeri de seçilebilir.
- Cevabı süresinde verin: Cevabın ofise ulaştığını gösteren kaydı saklayın.
- Nihai kararı izleyin: Ofisin WIPO'ya göndereceği beyanı Madrid Monitor'dan takip edin.
Cevaptan Sonra Ne Olur?
Ofis, önündeki bütün işlemler tamamlandığında WIPO'ya nihai durumu bildirir. Kural 18ter/2'ye göre bu, ya geçici reddin geri alındığı ve korumanın bütün mal ve hizmetler için verildiği, ya da korumanın hangi mal ve hizmetler için verildiğini gösteren bir beyandır. Ofis tam reddi sürdürmeye karar verirse Kural 18ter/3 uyarınca retin teyidini bildirir. Nihai karardan sonra ofisin ya da bir mahkemenin korumayı etkileyen yeni bir kararı olursa, Kural 18ter/4'e göre ayrıca bildirilir.
Arada bir ara durum da görebilirsiniz: Kural 18bis, ofisin resen incelemenin tamamlandığını ama üçüncü kişi itirazlarının hâlâ mümkün olduğunu bildirmesine izin verir. WIPO'nun açıklamasına göre bazı ülkelerde nihai ret kararına karşı üst bir idari kurul ya da mahkeme yolu da açıktır; bu da ülke hukukuna bağlıdır.
Hiç cevap verilmezse ofis, kendi usulüne göre reddi kesinleştirir ve markanız o ülkede, retten etkilenen mal ve hizmetler bakımından korunmaz. Bu sonuç diğer belirlenen ülkeleri etkilemez.
Beş Yıllık Bağımlılık ve Dönüştürme
Uluslararası tescil, tescil tarihinden itibaren beş yıl boyunca Türkiye'deki temel başvuru ya da tescile bağlıdır (Protokol m.6/2-3). Bu dönemde temel marka reddedilir, iptal edilir ya da daraltılırsa, uluslararası tescilin bütün ülkelerdeki koruması aynı ölçüde düşer; menşe ofis bunu WIPO'ya bildirir (m.6/4). Buna "merkezî saldırı" denir.
Bu durumda m.9quinquies'teki dönüştürme imkânı devreye girer: uluslararası tescilin iptalinden itibaren üç ay içinde, korumanın etkili olduğu ülkelerde aynı marka için ulusal veya bölgesel başvuru yapılırsa, bu başvuru uluslararası tescilin tarihinden ve varsa rüçhanından yararlanır. Başvurunun kapsamı uluslararası kayıttaki listeyi aşamaz ve ülkenin ücret dâhil tüm şartlarına uymalıdır.
Türkiye Menşe Ofis Olduğunda TÜRKPATENT'in Rolü
TÜRKPATENT (Türk Patent ve Marka Kurumu), Türkiye'den yapılan başvurularda menşe ofistir: uluslararası başvuruyu Türk temel markasıyla karşılaştırıp onaylar ve WIPO'ya iletir; temel markada beş yıl içinde olan düşme ve daralmaları da WIPO'ya bildirir. Yabancı bir ofisin geçici reddine cevap ise TÜRKPATENT'e değil, reddi veren ofise, onun gösterdiği merciye verilir. Kural 17/4'e göre menşe ofis, ret bildirimlerinin kopyasını ancak bunu istediğini WIPO'ya bildirmişse alır. Bu yüzden yabancı bir ret için TÜRKPATENT'ten süre uzatımı ya da karar beklemek sonuç vermez; takvim, reddi veren ofisin kurallarıyla işler.
Madrid Monitor ile Takip
Madrid Monitor, WIPO'nun uluslararası başvuru ve tescilleri ücretsiz sorgulama aracıdır ve eMadrid altında sunulur. Kayıt ekranında belirlenen her ülkenin durumunu, geçici ret, koruma beyanı ve teyit kayıtlarını görebilirsiniz. Madrid sisteminin tek resmî yayını ise WIPO Gazette of International Marks'tır. Çatışan markanın o ülkede gerçekten engel olup olmadığını tartarken benzer marka çıktığında izlenecek yol yazısındaki değerlendirme adımları da işe yarar.
Sık Yapılan Hatalar
- Süreyi WIPO iletim tarihinden saymak: Bazı ülkelerde süre ofisin düzenleme tarihinden başlar ve bildirim size ulaştığında günler geçmiş olur.
- Cevabı WIPO'ya göndermek: Savunma reddi veren ofise yapılır; WIPO'ya yalnız sınırlama gibi kayıt işlemleri sunulur.
- Tüm kapsamı savunmak: Ticari önemi olmayan kalemler için uzun savunma, maliyeti gereksiz artırır.
- Temel markayı ihmal etmek: Türkiye'deki temel başvurudaki bir itiraz, yurt dışındaki bütün korumayı etkileyebilir.
Kurgusal Örnek: Lunaria Kozmetik'in Avrupa Birliği Belirlemesi
Kurgusal örnek: "Lunaria Kozmetik", Türkiye başvurusuna dayanarak Madrid ile AB, Birleşik Krallık ve Birleşik Arap Emirlikleri'ni belirler. AB belirlemesine, parfümler için önceden tescilli benzer bir marka sahibinin itirazı üzerine geçici ret gelir; ret, cilt bakım ürünlerini kapsamaz. Birleşik Krallık'tan ret gelmez; BAE'den koruma beyanı gelir.
Lunaria'nın AB pazarındaki satışı yalnız cilt bakım ürünlerindedir. Yerel vekille yapılan değerlendirme sonunda parfümler kapsamdan çıkarılır, kalan ürünler için koruma beyanı beklenir. AB markasının kendine özgü itiraz yapısını Avrupa Birliği marka tescili rehberinde bulabilirsiniz. Lunaria aynı dönemde ihracat bölgesindeki distribütörle sözleşme hazırlığı yaptığından, distribütörle çalışmadan önce marka koruması adımlarını da takvime ekler.
Geçici Ret Bildiriminizi Birlikte Değerlendirelim
Bildirimin kopyasını ve uluslararası kayıt numaranızı paylaşırsanız, son günü, gerekçelerin gücünü ve sınırlama ile savunma arasındaki seçimi birlikte netleştirebiliriz. Webx, uluslararası marka tescili dosyalarında gelen bildirimleri takip eder ve gerekli ülkelerde yerel vekil koordinasyonunu yürütür.
Kaynaklar
- WIPO Lex — Protocol Relating to the Madrid Agreement (m.5 ret ve süreleri, m.6 beş yıllık bağımlılık, m.9quinquies dönüştürme)
- WIPO Lex — Regulations under the Madrid Protocol (1 Kasım 2025 metni) (Kural 17 geçici ret, Kural 18 usulsüz bildirimler, Kural 18bis ve 18ter nihai durum beyanları)
- WIPO — Time Limits to Respond to Notifications of Provisional Refusal (ülke bazında cevap süreleri, Kural 17/7 beyanları)
- WIPO — Madrid System: Filing International Trademark Applications – The Process (inceleme sonuçları, zımni koruma, ret sonrası kararlar)
- WIPO — Limit Goods and Services (eMadrid üzerinden sınırlama ve ücreti)
- WIPO — Madrid Union üyelik durumu (8 Temmuz 2026) (m.5/2-b ve 5/2-c beyanları)
- WIPO — Madrid Monitor (uluslararası kayıtların ülke bazlı durumu)
