Uzman içerikler, hukuki rehberler, sektör haberleri — markanızı korumanız için bilmeniz gereken her şey.
Marka başvurusunu kimin adına yapacağınız, ileride markanın devri, satışı ve şirket değerlemesi bakımından belirleyicidir. Bu kategori, şirket yapısına göre değişen soruları ele alır: şirket kurmadan şahıs adına başvuru yapılabilir mi, limited ve anonim şirketlerde başvuru ve portföy yönetimi nasıl yürütülür, şahıs şirketiyle tescil hangi durumlarda tercih edilir.
Büyüme aşamasındaki şirketler için markanın bir varlık olarak yönetilmesini de ele alıyoruz: startup'ların yatırım süreci öncesinde tamamlaması gereken koruma adımları, marka lisans sözleşmesiyle markadan gelir elde etme, franchise sisteminin sözleşmesel ve marka tarafındaki temeli ve marka değerlemesinin bilançoya nasıl yansıdığı bu başlık altında toplanmıştır.
Yıllık fikri mülkiyet kontrolü; marka, patent ve tasarımların güncel envanterini çıkarmak, önümüzdeki dönemin yenileme ve yıllık ücret tarihlerini takvime bağlamak, sahiplik kayıtl...
Şirket satın almada fikri mülkiyet durum tespiti, işlem yapısının haklara etkisini belirlemek, satıcının envanterini bağımsız sicil kontrolüyle doğrulamak, sicilde görünmeyen hak zincirini incelemek ve her riski bedele ya da sözleşme güvencesine bağlamaktır.
Çalışanın görevi gereği ürettiği eser ve tasarımlarda haklar kural olarak işverene aittir; buluşta ise işveren dört ay içinde yazılı hak talep etmelidir. Serbest tasarımcı, ajans ve danışman üretimlerinde haklar kendiliğinden geçmez; yazılı sözleşme gerekir.
Fason üretimde markayı üretim ilişkisi kurulmadan kendi adınıza tescil ettirin, ambalaj tasarımının haklarını ajanstan yazılı olarak devralın, kalıp ve reçete gibi varlıkların mülkiyetini, gizliliğini ve sözleşme sonundaki akıbetini üretim sözleşmesine yazın.
Marka satın almadan önce sicildeki sahibin satıcı olduğu, koruma süresi, kapsam, kullanım durumu, lisans, rehin ve haciz kayıtları ile açık itiraz ve davalar kontrol edilmelidir. Devir noter onaylı sözleşmeyle geçerlidir ve sicile kaydedilmelidir. 20 maddelik kontrol listesi burada.
Marka, işletmenin geleceğinde kimin elinde kalması gerekiyorsa onun adına tescil edilmelidir: çok ortaklı şirket, yatırım ve franchise için şirket; tek kişilik işletme ve kişisel ad markası için şahıs artı lisans. Karar tablosu, devir maliyeti ve senaryolar.
Lisans alan şirket, başkasının markası üzerine kendi parasıyla iş kurar. İmzadan önce markanın sicil karnesini doğrulamaktan münhasırlık ve sicil kaydına, verenin taahhütlerinden çıkış senaryolarına: alan tarafın tam kontrol listesi.
Markanızı lisansla kullandırmak gelir getirir; kontrolsüz lisans ise itibarınızı ve tescilinizi aşındırır. İnhisari/basit seçiminden kalite denetimine, sicil kaydından fesih kurgusuna, lisans verenin tam kontrol listesi.
Marka lisansı tek bir hakkı — markayı kullanma iznini — verir; franchise ise markayla birlikte iş modelini, know-how'ı, eğitim ve denetimi içeren bir sistem sözleşmesidir. Her franchise'da lisans vardır ama her lisans franchise değildir.
Marka portföy yönetimi, şirketin bütün marka başvurularını ve tescillerini tek envanterde toplayıp kapsam boşluklarını, yenileme ve kullanım tarihlerini, izlemeyi ve sahiplik yapısını sistemli yönetmesidir. Yenileme bitişten önceki 6 ayda, ciddi kullanım tescilden itibaren 5 yıl içinde sağlanmalıdır.
Marka değerleme, markanın sağladığı ekonomik faydanın parasal karşılığını maliyet, pazar ve gelir yaklaşımlarıyla ölçer. İşletmenin kendi yarattığı marka TMS 38'e göre bilançoya varlık olarak alınmaz; bilançoda tutarıyla görünen marka çoğunlukla satın alınmış ya da birleşmede edinilmiş markadır.
Şahıs işletmesinin tüzel kişiliği olmadığı için marka başvurusu işletme sahibinin adına, ad, soyad ve T.C. kimlik numarasıyla yapılır. Tek sınıflı dosyanın 2026 resmî toplamı 9.830 TL'dir; işletme kapansa ya da satılsa da marka, devredilmedikçe sahibinin adına kalır.
Franchise marka tescili, zincirin çekirdeği olan markanın franchise alanlara kullandırılmadan önce franchise veren adına ve doğru sınıflarda tescil ettirilmesidir. Franchise'ın marka ayağı hukuken bir lisanstır: yazılı yapılır ve sicile kaydedildiğinde iyiniyetli üçüncü kişilere karşı da korunur.
Marka lisans sözleşmesi, mülkiyeti devretmeden markanızı başkasına kullandırıp gelir elde etmenizi sağlar. SMK m.24 ve m.148'e göre lisans yazılı yapılır, noter onayı gerekmez; sicile kaydedilmeyen lisans iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez.
Startup'lar adı tanıtmadan önce sorgulayıp başvurmalı, kurucu adına alınan markayı şirkete devretmeli, çekirdek sınıflarla başlamalı, logo ve kod haklarını yazılı sözleşmeyle şirkette toplamalı ve yurt dışını altı aylık rüçhan süresine göre planlamalıdır.
Anonim şirket marka tescili başvuru aşamasında diğer şirketlerden farklı değildir; asıl karar, grup içinde markanın hangi şirket adına tescil edileceği ve diğer şirketlerin onu hangi dayanakla kullanacağıdır. Grup içi lisans, rehin, birleşme ve satın almada markanın yeri 2026 resmî ücretleriyle.
Limited şirket marka tescili, şirketin tam unvanı ve vergi numarasıyla, şirketi temsile yetkili kişi ya da marka vekili aracılığıyla EPATS üzerinden yapılır. Şirket adına tescilli marka ortak ayrılsa ya da paylar satılsa da şirkette kalır; ortak adına alınmış marka ise devirle şirkete geçirilmelidir.
Evet. SMK m.3 başvuruyu şirket ya da ticari faaliyet şartına bağlamaz; Türk vatandaşı kendi adına başvurabilir. Şirket kurulunca marka noter onaylı sözleşmeyle devredilir (kayıt 5.960 TL) ya da şirkete lisans verilir (kayıt 9.870 TL).
Marka rehberlerimizi Google aramalarında öncelikli görmek ister misiniz?
Blog yazılarında yanıt bulamadıysanız, marka uzmanlarımız size kişisel danışmanlık sağlamaktan memnuniyet duyar.
