Ayırt edici bir ad seçilir, benzer markalar araştırılır, Nice sınıflarına göre mal ve hizmet listesi hazırlanır ve başvuru EPATS üzerinden ya da bir marka vekili aracılığıyla TÜRKPATENT (Türk Patent ve Marka Kurumu) nezdinde yapılır. Marka tescili nasıl yapılır diye bakarken asıl emek bu hazırlıktadır; başvurudan sonraki yol bellidir. Dosya şeklî inceleme, mutlak ret incelemesi, Resmî Marka Bülteni'nde yayım ve iki aylık itiraz süresinden geçer. Tescil ücreti ödenince marka sicile kaydedilir ve başvuru tarihinden itibaren 10 yıl korunur.
İtiraz ve ret almayan başvurular genellikle 6–12 ayda tescille sonuçlanır. Türkiye'de yerleşikseniz bu yolu EPATS'te kendiniz yürüyebilirsiniz; yerleşim yeriniz yurt dışındaysa vekil şart.
Marka Tescili 9 Adımda Nasıl Yapılır?
Dokuz adım, sırasıyla:
- Ürünü tanımlamayan, ayırt edici bir ad seçin (6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, SMK m.4 ve m.5).
- Aynı ve benzer markaları yazılış, okunuş ve anlam yönünden araştırın.
- Nice sınıflarını ve koruma istediğiniz mal ve hizmetleri belirleyin.
- Markanın şahıs adına mı şirket adına mı tescil edileceğine karar verin.
- Marka örneğini, kimlik ya da şirket bilgilerini ve varsa ek belgeleri hazırlayın.
- EPATS'ten ya da vekil aracılığıyla başvurun; 2026'da ilk sınıfın başvuru ücreti 2.820 TL'dir.
- Şeklî inceleme ve mutlak ret incelemesinden geçen başvurunun Bültende yayımlanmasını bekleyin; ardından iki aylık itiraz süresi işler.
- Kurumun bildiriminden itibaren iki ay içinde 7.010 TL tescil ücretini ödeyin; marka sicile kaydedilir.
- Markayı beş yıl içinde kullanmaya başlayın, Bülteni izleyin ve korumayı 10 yılda bir yenileyin.
Marka Tescili Nedir, Size Ne Sağlar?
Marka tescili, bir işaretin belirli mal ve hizmetler için TÜRKPATENT siciline kaydedilmesi ve sahibine o işaret üzerinde başkalarını dışlayan bir hak tanınması demektir. SMK m.7/1 bunu tek cümleyle söyler: "Marka koruması tescil yoluyla elde edilir."
Tescilli marka sahibi, karıştırılma ihtimali doğuran kullanımları, taklit ürünlerin piyasaya sürülmesini, işaretin alan adı ya da ticaret unvanı olarak kullanılmasını yasaklatabilir (m.7/2–3). Marka hakkına tecavüzde ceza yargılaması da ancak markanın Türkiye'de tescilli olmasıyla mümkündür (m.30/5). Koruma, tescil edilen mal ve hizmetlerle sınırlıdır; bu yüzden aşağıdaki adımların neredeyse hepsi kapsamı doğru kurmaya hizmet eder.
Adım 1: Tescil Edilebilir Bir Marka Adı Seçin
Tescil edilebilir marka, ayırt edici olan ve sicilde gösterilebilen işaret demektir (SMK m.4); sözcükler, kişi adları, harfler, sayılar, şekiller, renkler, sesler, malların ya da ambalajların biçimi bu koşulla marka olabilir.
SMK m.5/1, Kurumun kendiliğinden (resen) reddedeceği işaretleri sayar. Ad seçerken en sık karşılaşılan dört engel:
- Malın cinsini, kalitesini, miktarını, amacını ya da coğrafi kaynağını doğrudan bildiren tanımlayıcı ifadeler (m.5/1-c).
- Sıradan övgü sözcükleri ya da ticari kaynağı göstermeyecek kadar basit, ayırt edici olmayan işaretler (m.5/1-b).
- Ticaret alanında herkesçe kullanılan ya da bir meslek grubunu ayırt eden, sektörün ortak diline ait ibareler (m.5/1-d).
- Malın niteliği ya da kaynağı hakkında halkı yanıltabilecek ifadeler (m.5/1-f).
Örneğin bir kahve dükkânı için "Taze Kahve" tanımlayıcıdır; "Nordika" gibi ürünle bağı olmayan uydurma ya da keyfî bir ad ise hem tescil hem koruma açısından güçlüdür (iki ad da örnektir). Başvuru tarihinden önce kullanım yoluyla ayırt edicilik kazandığı ispatlanan işaretler bu nedenlerle reddedilemez (m.5/2); ama bu, yeni bir marka için plan değil istisnadır. Pazarlama açısından çekici ama hukuken zayıf adları nasıl eleyeceğiniz için marka adı nasıl seçilir rehberine bakın.
Adım 2: Marka Sorgulaması ve Benzerlik Araştırması Yapın
Marka araştırması, seçtiğiniz adın önünde aynı ya da benzer bir önceki marka bulunup bulunmadığını başvurudan önce görmek demektir. İki ayrı risk vardır: aynı ya da aynı türdeki mal ve hizmetlerde aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer önceki bir marka Kurumun resen ret nedenidir (m.5/1-ç); karıştırılma ihtimali taşıyan benzerlik ise önceki hak sahibinin itirazı üzerine başvuruyu düşürür (m.6/1).
Bu yüzden birebir yazımla yetinmeyin. Okunuşu, görünüşü ve anlamı yakın varyasyonları da tarayın. Aynı sınıfta olmak tek başına benzerlik, farklı sınıfta olmak da benzemezlik karinesi değildir (m.11/4); birbiriyle ilişkili mal ve hizmetler sınıf çizgisini aşar. İlk eleme için Webx'in ücretsiz marka tescili sorgulama aracı marka kayıtlarını başvuru numarası, sahip, durum ve sınıf bilgileriyle listeler; birebir eşleşme çıkmaması ise tescil garantisi değildir.
Sonuçların nasıl okunacağı ve hangi varyasyonların deneneceği marka sorgulama nasıl yapılır yazısının konusu. Ciddi yatırım yapacağınız bir ad için ücretsiz tarama yetmeyebilir; sonuçları itiraz riski açısından yorumlayan bir benzerlik araştırması raporu almayı düşünün.
Adım 3: Nice Sınıflarını ve Mal-Hizmet Listesini Belirleyin
Mal ve hizmet listesi, markanızın hangi ürün ve hizmetler için korunacağını belirleyen ve başvurudan sonra genişletilemeyen kapsamdır. Başvurudaki mal ve hizmetler 45 sınıftan oluşan Nice (Nis) sınıflandırmasına göre gruplanır (m.11/3); başvuru ücreti de seçilen sınıf sayısına göre hesaplanır.
Liste iki yönden de hata kaldırmaz. Çok dar yazılırsa iki yıl sonra açacağınız iş kolu korumasız kalır ve kapsamı büyütmek için yeni başvuru gerekir. Gereksiz geniş yazılırsa hiç rekabet etmediğiniz marka sahiplerinden itiraz çekersiniz; tescilden itibaren beş yıl içinde kullanılmayan kalemler de iptal talebine açık hâle gelir (m.9). Listede genel ya da belirsiz ifadeler varsa Kurum açıklama için iki ay süre verir ve açıklanmayan ifadeleri listeden çıkarır (Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik m.9/3).
Tebliğ alt gruplarından seçici liste kurmayı ve 35. sınıftaki perakende hizmetlerinin özel durumunu mal ve hizmet listesi nasıl hazırlanır rehberi örnek bir liste üzerinden gösteriyor.
Adım 4: Başvuru Sahibini Belirleyin: Şahıs mı, Şirket mi?
Marka, işletmenin geleceğinde kimin elinde kalması gerekiyorsa onun adına tescil edilmelidir. Türk vatandaşları, Türkiye'de yerleşik ya da işyeri bulunan kişiler ve Paris Sözleşmesi ya da Dünya Ticaret Örgütü kapsamında hak sahibi yabancılar başvuru yapabilir (m.3); şirket kurmak ön koşul değildir.
Karar sonradan değiştirilebilir ama bedelsiz değildir: şahıs adına alınan markayı şirkete aktarmak, noter onaylı yazılı bir devir sözleşmesi (m.148/4) ve TÜRKPATENT 2026 tarifesine göre 5.960 TL devir kaydı ücreti (kalem 02.01.06) gerektirir. Çok ortaklı yapılarda, yatırım ve franchise planında şirket; tek kişilik işletmede ya da kişisel ad markasında şahıs adına tescil çoğu zaman öne çıkar. Senaryoları marka şahıs adına mı şirket adına mı rehberinde karar tablosuyla ele aldık.
Adım 5: Marka Örneğini ve Belgeleri Hazırlayın
Başvurunun zorunlu unsurları SMK m.11/1'de sayılır: kimlik bilgilerini içeren başvuru formu, marka örneği, mal ve hizmet listesi ve başvuru ücretinin ödendiğine ilişkin bilgi. Bu temel unsurlardan biri eksikse başvuru tarihi, eksikliğin giderildiği ana kayar (m.15/2). Pratikte hazırlanacaklar şunlardır:
- Kimlik ya da şirket bilgileri: Gerçek kişide T.C. kimlik numarası ve adres; şirkette tam unvan, vergi numarası ve adres.
- Marka örneği: Kelime markasında ibarenin kendisi; logo ya da birleşik markada net, tek ve yüksek çözünürlüklü bir görsel.
- Vekâletname: Vekille başvuruluyorsa; Kurum gerekli görürse aslını ya da onaylı suretini isteyebilir (m.160/5).
- Rüçhan belgesi: Yurt dışındaki ilk başvuruya dayanılıyorsa; başvuru tarihinden itibaren üç ay içinde sunulmalıdır (m.13/1).
- Muvafakatname: Benzer önceki marka sahibinin noter onaylı izniyle m.5/1-ç engelini aşmak için (m.5/3).
Her başvuru tek bir marka içerir (m.11/2) ve marka örneği başvurudan sonra değiştirilemez. Logonuzu bir tasarımcı çizdiyse, telif haklarını yazılı olarak devralmadan başvurmak ileride m.6/6 kapsamında itiraz ve hükümsüzlük riskini açık bırakır; ayrıntısı logo tescili rehberinde. Başvuru sahibi türüne göre eksiksiz kontrol listesi için: marka tescili için gerekli belgeler.
Adım 6: Başvuruyu Yapın ve Başvuru Ücretini Ödeyin
Başvuru, TÜRKPATENT'in elektronik başvuru ve dosya takip sistemi EPATS üzerinden yapılır. Türkiye'de yerleşik başvuru sahipleri sisteme e-Devlet kimlik doğrulamasıyla girip başvuruyu kendileri yapabilir ya da işlemi sicile kayıtlı bir marka vekiline yaptırabilir (m.160/1). Başvuru ücretleri gönderimle birlikte ödenir; TÜRKPATENT 2026 marka işlem ücretleri tarifesine göre:
- Tek sınıflı marka başvuru ücreti (kalem 02.01.01): 2.820 TL
- İkinci sınıf için ek sınıf ücreti (02.01.02): 2.820 TL
- Üçüncü ve sonraki her sınıf için ek sınıf ücreti (02.01.28): 3.150 TL
- 35. sınıfın 5. grubu altındaki emtia sınıflarında seçilen üçüncü ve sonraki her sınıf (02.01.34): 450 TL
Bu rakamlar 2026 tarifesine ait ve tarife her yıl değişiyor; başvurmadan önce TÜRKPATENT'in yayımladığı güncel listeye bakın. Vekil hizmet bedeli bu tutarların dışında kalır. Tescil ücreti bu aşamada ödenmez; dosya olumlu ilerlerse sekizinci adımda istenir.
Başvurunun gönderildiği an önemlidir: şeklî eksiklik yoksa başvuru, alındığı tarih, saat ve dakika itibarıyla kesinleşir (m.15) ve sizden sonra gelen benzer başvurulara karşı öncelik sizindir. EPATS ekranlarını ve imza-ödeme sırasını EPATS ile marka başvurusu rehberinde; sınıf sayısına göre toplam maliyet hesaplarını ise marka tescil ücretleri 2026 yazısında bulabilirsiniz.
Adım 7: İnceleme, Bülten Yayımı ve İtiraz Süresi
Başvurudan sonra dosya sırasıyla şeklî inceleme, mutlak ret incelemesi, Resmî Marka Bülteni'nde yayım ve iki aylık itiraz süresinden geçer. Kurumun inceleme süreleri mevzuatta gün olarak sabitlenmemiştir; sizi bağlayan, kaçırıldığında hak kaybettiren cevap süreleridir. Her aşamada neyle karşılaşacağınızı marka başvurusu yaptıktan sonra ne olur rehberinde ayrıntılı anlattık.
Şeklî inceleme
Kurum, başvurunun başvuru hakkı ve içerik şartlarına (m.3 ve m.11) uyup uymadığını kontrol eder; markanın tescil edilebilirliği bu aşamada değerlendirilmez. Eksiklik varsa giderilmesi için iki ay süre verilir ve süresinde giderilmeyen başvuru işlemden kaldırılır (m.15).
Mutlak ret incelemesi
Kurum markayı m.5'teki nedenler yönünden resen inceler ve başvuruyu bazı mal ve hizmetler için ya da tamamen reddedebilir (m.16/1). Ret kararına, bildirimden itibaren iki ay içinde yazılı ve gerekçeli itiraz edilebilir; bu itirazları Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) inceler (m.20–21).
Bültende yayım ve iki aylık itiraz süresi
Reddedilmeyen başvuru Resmî Marka Bülteni'nde yayımlanır. Yayımdan itibaren iki ay içinde ilgili kişiler, başvurunun m.5 veya m.6'ya göre tescil edilmemesi gerektiğini yazılı ve gerekçeli olarak ileri sürebilir (m.18). Yayım tescil demek değildir; bu dönem başvuru sahibi için bekleme ve izleme dönemidir.
İtiraz gelirse
Kurum itirazı size bildirir ve görüşünüzü sunmanız için bir aylık süre verir (Yönetmelik m.28/4). Dayanak marka, başvurunuzun tarihinde en az beş yıldır tescilliyse itiraz sahibinden kullanım ispatı isteyebilirsiniz (m.19/2). Karardan zarar gören taraf iki ay içinde karara itiraz edebilir; YİDK'nin kararı Kurumun nihai kararıdır.
Adım 8: Tescil Ücretini Ödeyin, Marka Sicile Kaydedilsin
İtiraz yoksa ya da itirazlar nihai olarak reddedildiyse Kurum, tescil ücretini ödemeniz için bildirim yapar. TÜRKPATENT 2026 tarifesine göre marka tescil ücreti (kalem 02.01.03) 7.010 TL'dir ve ödeme bilgisinin Kurumun verdiği iki aylık süre içinde sunulması gerekir (Yönetmelik m.12). Eksik ödemede bir aylık ek süre tanınır.
Ücret ödendiğinde marka tescil edilerek sicile kaydedilir ve tescil Bültende yayımlanır (m.22/1); tescil belgesi de bu aşamada düzenlenir. Marka hakkının üçüncü kişilere karşı sağladığı haklar, tescilin yayımı tarihinden itibaren hüküm doğurur (m.7/4). Ücret süresinde ödenmezse bütün aşamalar olumlu geçmiş olsa bile başvuru işlemden kaldırılır, ödenmiş ücretler geri dönmez ve başvuru tarihinin sağladığı öncelik kaybolur. Bu senaryonun hesabı tescil ücreti ödenmezse ne olur yazısında.
Adım 9: Tescilden Sonra Kullanım, İzleme ve Yenileme
Sicil kaydıyla iş bitmez. Marka hakkı kullanılarak, izlenerek ve zamanında yenilenerek ayakta kalır.
Kullanım
Tescilden itibaren beş yıl içinde haklı bir sebep olmadan ciddi biçimde kullanılmayan ya da kullanımına beş yıl kesintisiz ara verilen marka, talep üzerine iptal edilebilir (m.9 ve m.26); 10 Ocak 2024'ten bu yana bu iptal talepleri TÜRKPATENT'e yapılır. Markayı ayırt edici karakterini değiştirmeden, tescilin kapsadığı mal ve hizmetlerde kullanın ve kullanım delillerini tarihli olarak saklayın.
İzleme
Başkalarının benzer başvuruları da Bültende yayımlanır ve onlara itiraz için sizin de yalnız iki ayınız vardır (m.18). Bülteni düzenli izlemeyen marka sahibi bu süreyi kaçırırsa, benzer marka tescil edildikten sonra genellikle ancak mahkemede hükümsüzlük davasıyla sonuç alabilir.
Yenileme
Koruma süresi başvuru tarihinden itibaren 10 yıldır ve onar yıllık dönemlerle yenilenir (m.23/1). Yenileme, sürenin bitiminden önceki altı ay içinde yapılır; kaçırılırsa bitişten itibaren altı aylık ek sürede ek ücretle yapılabilir (m.23/2). 2026 tarifesinde yenileme ücreti iki sınıfa kadar 8.730 TL'dir (kalem 02.01.23).
Adım, Süre, Maliyet ve Sorumlu Tablosu
Dokuz adımın tamamı aşağıdaki tabloda tek bakışta görülüyor. Resmî tutarlar TÜRKPATENT 2026 tarifesinden alınmıştır; süre sütunu, mevzuatla sabit süreleri Kurumun iş yüküne bağlı sürelerden ayırır.
| Adım | Süre | Resmî maliyet (2026) | Kim yapar? |
|---|---|---|---|
| 1. Ad seçimi | Başvurudan önce | Yok | Başvuru sahibi |
| 2. Sorgulama ve benzerlik araştırması | Başvurudan önce | Yok (profesyonel rapor alınırsa hizmet bedeli) | Başvuru sahibi ya da vekil |
| 3. Sınıf ve mal-hizmet listesi | Başvurudan önce | Sınıf sayısı başvuru ücretini belirler | Başvuru sahibi ya da vekil |
| 4. Başvuru sahibi kararı | Başvurudan önce | Yok (sonradan devir: 5.960 TL + noter masrafı) | Başvuru sahibi |
| 5. Belgeler ve marka örneği | Başvurudan önce; rüçhan belgesi 3 ay içinde | Yok (rüçhan talebi varsa ayrı ücret) | Başvuru sahibi ya da vekil |
| 6. Başvuru | Başvuru günü | İlk ve ikinci sınıf 2.820'şer TL; sonraki her sınıf 3.150 TL | Başvuru sahibi ya da vekil |
| 7. İnceleme, yayım, itiraz | Kurumun iş yüküne bağlı; eksiklik 2 ay, yayıma itiraz 2 ay, görüş 1 ay | Olağan akışta ek ücret yok; ret kararına itiraz ayrıca ücretlidir. Yayıma itiraz ücretini (1.150 TL) itiraz eden öder | TÜRKPATENT; itirazda başvuru sahibi |
| 8. Tescil ücreti ve sicil | Bildirimden itibaren 2 ay | 7.010 TL | Başvuru sahibi ya da vekil |
| 9. Kullanım ve yenileme | Kullanım 5 yıl içinde; yenileme 10 yılda bir | Yenileme 8.730 TL (2 sınıfa kadar) | Marka sahibi |
Bu tabloya göre iki sınıflı bir başvurunun resmî toplamı 2.820 + 2.820 + 7.010 = 12.650 TL, tek sınıflı başvurununki 9.830 TL'dir. Takvim açısından itiraz ve ret almayan başvurular genellikle 6–12 ay içinde tescil edilir; eksiklik bildirimi, ret kararı ya da itiraz takvime aylar ekleyebilir. Senaryolara göre süreleri marka tescili ne kadar sürer rehberinde ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.
Kendiniz mi Başvurmalısınız, Vekille mi?
Türkiye'de yerleşikseniz marka başvurusunu kendiniz yapabilirsiniz; vekil kullanmak bir tercihtir (m.160/1). Yerleşim yeriniz yurt dışındaysa TÜRKPATENT nezdinde ancak marka veya patent vekiliyle temsil edilebilirsiniz ve vekilsiz yapılan işlemler yapılmamış sayılır (m.160/3). Karar verirken maliyetten çok dosyanın riskine bakın:
| Ölçüt | Kendiniz (EPATS) | Marka vekiliyle |
|---|---|---|
| Resmî ücretler | Aynı | Aynı |
| Ek maliyet | Yok; zaman ve öğrenme maliyeti | Vekil hizmet bedeli |
| Benzerlik değerlendirmesi | Kendi taramanız ve yorumunuz | Sonuçların itiraz riski açısından yorumlanması |
| Mal-hizmet listesi | Kendi seçiminiz | İş planına göre kurgulanır |
| Tebligat ve süre takibi | Tamamen sizin sorumluluğunuzda | Tebligat vekile yapılır, süreleri vekil izler (m.160/4) |
| Ret ve itirazlar | Dilekçeyi kendiniz yazarsınız | Vekil hazırlar ve takip eder |
| Uygun olduğu durum | Özgün ad, tek sınıf, temiz görünen tarama | Çok sınıf, yakın benzer kayıtlar, yatırım ya da yurt dışı planı |
Hangi yolu seçerseniz seçin, en pahalı hatalar başvuru gönderilmeden önce verilen kararlarda (ad, liste, sahip) ve sonrasında kaçırılan sürelerde yapılır. Bunların hepsini belirti ve önlemleriyle marka tescilinde yapılan hatalar rehberinde topladık.
Dosyanın Sonucunu Hangi Adımlar Belirler?
Çoğunlukla ilk beşi. Ad, sorgulama, sınıf ve liste, başvuru sahibi ve belgeler başvuru gönderilmeden tamamlanır; sonrasında marka örneği değiştirilemez, liste de genişletilemez. Kurum aşamasında sizden beklenen daha az, ama her biri süreye bağlı: bildirimleri açmak, cevabı zamanında vermek, tescil ücretini iki ay içinde ödemek.
Hazırlığı tek başınıza yapmak istemezseniz marka tescil dosyanızı ön araştırma ve benzerlik yorumundan sınıf ve liste kurgusuna, EPATS başvurusundan Kurum bildirimlerine ve tescil ücreti takibine kadar TÜRKPATENT nezdinde yetkili marka vekilleri yürütür. Tescil edilebilirlik riskini ve kapsamı başvurudan önce konuşmak için marka adınızı ve faaliyet alanınızı yazmanız yeterli.
