İnşaat sektöründe marka, bir tüketici tercihi meselesinden çok kurumsal güvenin taşıyıcısıdır. Alıcı, henüz inşa edilmemiş bir konutu satın alırken aslında firmanın adına güvenir.
Bu, sektöre özgü iki sonuç doğurur:
- Benzer adlı bir firmanın olumsuz bir işi, sizin itibarınıza yansıyabilir.
- Marka, ihale ve ortaklık süreçlerinde kurumsal kimliğin parçası olarak değerlendirilir.
Sınıf seçiminin ayrıntısı (37/36/42 ayrımı) için: İnşaat Firması Hangi Marka Sınıfına Girer?
Sicildeki Unvan, TÜRKPATENT'teki Marka
Sektörde firma adının ticaret unvanıyla aynı olması yaygındır ve bu, yaygın bir yanılgıya yol açar: ticaret sicilinde unvan tescili, o ad üzerinde marka hakkı vermez.
İkisi farklı kurumlardır:
- Ticaret unvanı şirketin ticari hayattaki adıdır; sicilde tescil edilir ve kural olarak sicil çevresinde korunur.
- Marka mal ve hizmetleri ayırt eden işarettir; TÜRKPATENT nezdinde tescil edilir ve ülke genelinde korunur.
Ayrıntısı: Ticaret Unvanı, İşletme Adı ve Marka Arasındaki Fark
Firma Markası mı, Proje Markası mı?
İnşaat sektörüne özgü stratejik bir sorudur. İkisi farklı işlevler görür:
| Firma markası | Proje markası | |
|---|---|---|
| Ömrü | Kalıcı | Satış dönemiyle sınırlı |
| Taşıdığı değer | Kurumsal itibar | Tek yatırımın tanıtımı |
| Kapsam | Tüm projelere yayılır | Tek projeye özgü |
| Öncelik | Birinci | Bütçe elverirse |
Öncelik kural olarak firma markasındadır: kalıcıdır, tüm projelere yayılır ve ihale, ortaklık, finansman süreçlerinde kullanılır.
Proje markası tescili, ciddi bir pazarlama bütçesi ayrılan büyük projelerde anlamlıdır. Ancak iki maliyeti göz önünde bulundurun: koruma on yıllıktır ve yenileme gerektirir; ayrıca tescil edildiği mal ve hizmetlerde beş yıl boyunca ciddi biçimde kullanılmayan markalar iptal talebine açıktır (SMK m.26).
Proje bittikten sonra kullanılmayan bir proje markasını on yıl boyunca ayakta tutmak, çoğu firma için sürdürülebilir değildir. Çok markalı bir yapıyı yönetme yaklaşımı: Marka Portföy Yönetimi
İlk Proje Tanıtılmadan Başvurmak
Doğru zaman, ilk projenin tanıtımından öncedir, çünkü marka hakkı kural olarak tescille doğar ve kimin önce başvurduğu belirleyicidir. Reklam ve satış ofisi açıldıktan sonra ad görünür hâle gelir; o noktada bir başkasının aynı adı tescil ettirmiş olma ihtimali artar.
Uygulamada en sık gördüğümüz hata, tescili "işler yoluna girince" düşünmek ve ilk büyük projede benzer adlı bir firmayla karşılaşınca harekete geçmektir.
Jenerik Ekler, Soyadı ve Ortaklık
Ayırt edicilik
"İnşaat", "Yapı", "Construction", "Gayrimenkul", "Emlak", "Residence", "Konut", "Grup" gibi ibareler tek başına ayırt edicilik taşımaz. Coğrafi adlar da tek başına ayırt edici sayılmaz.
Benzerlik değerlendirmesi bu ekler çıkarıldıktan sonra kalan çekirdek kelime üzerinden yapılır: "ARYA" varken "ARYA İNŞAAT" başvurusu benzerliği ortadan kaldırmaz. Ret gerekçelerinin tamamı: Marka Tescil Başvurusu Neden Reddedilir?
Aile şirketi ve soyadı markaları
Sektörde firma adının aile soyadı olması yaygındır. Kendi soyadınızı marka olarak tescil ettirebilirsiniz; ancak aynı soyadı başkası adına önceden tescilliyse engel oluşturur: Aynı İsimle veya Soyisimle Marka Alınabilir mi?
Ortaklık ayrılıkları
İnşaat sektöründe proje bazlı ortaklıklar yaygındır. Ortaklığın sona ermesi hâlinde marka kimde kalacak sorusu, tescilin kimin adına yapıldığıyla belirlenir. Bu, ortaklık sözleşmelerinde açıkça düzenlenmesi gereken bir konudur.
Markanın Bilanço Değeri
İnşaat firmalarında marka, satış ve ortaklık görüşmelerinde değerlemeye konu olabilen bir varlıktır. Bilanço tarafında ise TMS 38'e göre işletmenin kendi yarattığı marka, tescilli olsa da varlık olarak gösterilmez; bilançoda tutarıyla görünen marka çoğunlukla satın alınmış ya da bir birleşmede edinilmiş markadır.
Ayrıntısı: Marka Değerleme: Markanızın Bilanço Değeri Nedir?
İki Sınıfta Birden Araştırma
37 ve 36. sınıflarda benzer adlar yoğundur. Başvurudan önce her iki sınıfta da benzer marka araştırması yapmak, itiraz riskini önceden gösterir.
Önce Firma Markası, Sonra Proje Adları
Önümüzdeki dönemde hangi projeleri hangi adla pazarlayacağınızı anlatın. Marka tescil sürecinde kural olarak firma markasını öne alır, hangi proje adının ayrıca tescile değeceğini sizinle birlikte tartarız.
