Yazılım şirketlerinde en değerli varlık kod değildir; kod yeniden yazılabilir. Değerli olan, kullanıcının aradığı, konuştuğu ve tavsiye ettiği addır.
Ve bu ad, tescilsizse hukuken korumasızdır.
Hangi sınıfların gerektiğini (9/42 ayrımı) ayrı bir yazıda ele aldık: Yazılım Hangi Marka Sınıfına Girer? Burada mesele, tescilin şirkete ticari olarak ne sağladığı.
Ürün Adı mı, Şirket Adı mı?
Yazılım şirketlerinde sık karşılaşılan bir durum: şirket bir adla kurulur, ürün başka bir adla tanınır. İkisini birden korumak için iki ayrı başvuru gerekir.
Bütçe sınırlıysa öncelik testi şudur:
- Kullanıcı hangi adı arıyor?
- Faturada hangi ad, ekranda hangi ad görünüyor?
- Basın ve sosyal medyada hangi ad geçiyor?
Üçünde de öne çıkan ad, korunması gereken addır. Yazılım sektöründe bu neredeyse her zaman ürünün adıdır.
Yatırım Süreci: Standart İnceleme Kalemi
Yatırımcı görüşmelerinde fikri mülkiyet portföyü, due diligence sürecinin rutin başlıklarındandır. İncelenen üç şey vardır:
- Ürün adı tescilli mi? Değilse risk olarak kaydedilir.
- Tescil doğru tüzel kişi adına mı? Kurucunun şahsi adına alınmış bir marka, şirkete devredilmediyse boşluk oluşturur.
- Kapsam ürünle uyumlu mu? Yanlış sınıfta alınmış bir tescil, korumasız bir belge demektir.
Bu üç noktanın tur öncesinde düzeltilmesi, tur sırasında düzeltilmesinden hem hızlı hem ucuzdur. Startup'lara özgü kontrol listesi: Startup'lar İçin Marka Koruma Rehberi
Alan Adı ile Marka: İki Ayrı Kayıt Sistemi
Yazılım sektöründeki en yaygın yanılgı budur. Alan adı tescili ile marka tescili tamamen farklı sistemlerdir:
- Alan adı, bir kayıt kuruluşuyla yapılan sözleşmeye dayanır ve önce gelen alır.
- Marka hakkı ise kural olarak tescille doğar ve belirli mal/hizmetlerde ticari kullanımı korur.
Sonuç: alan adına sahip olmak marka hakkı vermez. Dahası, bir marka sahibi alan adınızın devrini talep edebilir. Ayrıntısı: Domain Sahibi Marka Hakkı Kazanır mı?
Doğru sıra şudur: adı seçmeden önce hem alan adı müsaitliğini hem marka müsaitliğini birlikte kontrol edin. Uygulamada alan adı boşken markanın dolu çıktığı durumlarla sık karşılaşıyoruz.
Uygulama Mağazası Riski
Mobil uygulama yayınlıyorsanız somut bir risk daha vardır: uygulama mağazaları, marka hakkı ihlali bildirimleri üzerine uygulamaları yayından kaldırabilir.
Kritik nokta, önce yayınlamış olmanın koruma sağlamamasıdır. Adınızı tescil ettirmediyseniz ve bir başkası aynı adı tescil ettirirse, şikâyet yoluyla uygulamanızın kaldırılmasını talep edebilir. Kullanıcı tabanı, yorumlar ve indirme geçmişi bu şekilde kaybedilebilir.
Ayrıntısı: Mobil Uygulamalar Hangi Marka Sınıfına Girer?
CloudInvoice Tipi İşlev Adları
Yazılım markaları işlevi anlatan adlara yatkındır: "CloudInvoice", "DataSync", "AppTracker". Bu adların iki sorunu vardır:
- İşlevi doğrudan tanımladıkları için ayırt edicilikten yoksunluk gerekçesiyle reddedilebilirler.
- Tescil edilseler bile koruma alanları dardır; "Cloud", "Soft", "App", "Data", "Tech" gibi ekler ayırt edicilik katmaz ve benzerlik değerlendirmesinde çıkarılır.
Yani "ARYA" markası varken "ARYASOFT" başvurusu benzerliği ortadan kaldırmaz. Ad seçim yöntemi: Marka Adı Nasıl Seçilir?
Kod, Marka, Patent: Neyi Ne Korur?
| Varlık | Koruma |
|---|---|
| Ürün ve şirket adı, logo | Marka tescili |
| Kaynak kodu | Telif hakkı (eser sahipliği) |
| Arayüz tasarımı | Tasarım tescili |
| Teknik yöntem / algoritma | Belirli şartlarda patent |
| Müşteri listesi, iş modeli | Ticari sır, sözleşme |
Farkların ayrıntısı: Marka mı Patent mi? Tasarım ve Faydalı Model Farkları
Uluslararası Boyut
Yazılım ürünleri doğası gereği sınır tanımaz; marka koruması ise ülke bazlıdır. Yurt dışı müşterileriniz varsa ya da yatırım turunda uluslararası genişleme anlatıyorsanız, hedef pazarlarda koruma değerlendirilmelidir: Uluslararası Marka Tescili ve Madrid Protokolü
9 ve 42. Sınıflardaki Yoğunluk
9 ve 42. sınıflar Türkiye'de yoğun başvuru alan sınıflardır; benzer marka çıkma olasılığı yüksektir. Ürün adınızı seçtiğiniz sınıflarda kontrol etmek, hem ret hem itiraz riskini önceden gösterir.
Portföyü Yatırım Turundan Önce Kurmak
Hangi ürünü hangi adla sattığınızı, gelir modelinizi ve yatırım takviminizi anlatın. Ürün adıyla şirket adından hangisinin önce gideceğine ve marka tescil başvurusunun kapsamına buna göre birlikte karar veririz.
